تبلیغات
ایل شاهسون - واژه "خان" از گذشته تا کنون لوگوی جشنواره وب و موبایل ایران
 
ایل شاهسون
ایل بزرگ شاهسون
درباره وبسایت


در كتاب یادنامه حكیم تیلیم خان شعری از نصرت‌الله زرگر به زبان زرگرهای ساكن شهریار نقل شده است:
دنیلوگی ناپی گاجوسكی مُلی اگه لِس تاپسا پِردو گودلو اووِل
چیلالو مانوشس پورتِسدار ناناك اگه توناك پِی شِل لاچو اووِل
چیلالو مانوشا آمال ناآستار هر گاجوسكی ناآن تودا كریستار
ناجاناجا هر نامورشس دارستار دووی تِریاندا لسگی بارو گا اووِل
چیلالو مانوشس نوول سیگ آمال خوخای ماستان سُوِِل ناخا مو پوِرال
كالو دئوس ناچید سیر چیریكناكال چیریكنیگی گا اِو بودلا چو اووِل
بیدادالوس كِرِه ناكِر هچ كان فال نانیكِلا دئولِس توتار اووافال
هر تانیس چیلالو آلاو ناپِن مو پورال مورشوس كورلو افتاتان اووِل
تیلیمِس آلاو هچ كان ناكِرتی خاخای آوِریس رومناكی نادیك مویاكای
هر نامورشِس ماریستا توناخای میرو آلاو توكانیستی موك اووِل
مدیرسایت :حجت فاتح
ارسال متن و اشعار در تلگرام با شماره :09125550828

مدیر وبسایت : admin blog
نویسندگان
برچسبها
آمار سایت
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
واژه "خان"  از گذشته تا کنون

در دوره گوک ترکها (550 م)  قبل از اتحاد با ایغورها ، بزرگتر حکومت(یا حاکم اصلی) با عنوان "یابغو" و بزرگتران ایل با عنوان "بیگ" خطاب می شدند.

بعد از اتحاد ترکمانان اغوز با ایغورها و شکل گرفتن حکومت خاقانات ایغور (745 م ، 123 ش) بزرگتران ایل را با واژه "خان" خطاب کردند ، مانند اغوزخان ، حاکم اصلی را خان بزرگ یا خان خانان خطاب می کردند و بزرگتر طوایف ، سرکرده های نظامی ، افراد تاثیر گذار با لقب "بیگ" خطاب می شدند.

بزرگتران سلجوقی لقب "بیگ" داشتند (از 429 ق ، 416 ش) ، از جمله طغرل بیگ و چغری بیگ فرزندان سلجوق و پایه گذاران سلجوقیه.
 اما پس از حمله مغول( از حدود 616 ق ، 598 ش ) مجددا واژه "خان" مطرح شد و به فرماندهان و بزرگان حکومتی عناوین قرا ، آق ، ساری داده شده.

 در دوره قراقویونلو و آق قویونلو (از 780 ق ، 757 ش) بزرگتران ایلات مانند حسن بیگ (*اوزون حسن *که به روایتی شاهسون ها از تبار ایشان محسوب میشوند )علی شکربیگ ، قرابیگ ، لقب "بیگ" داشتند و از عناوین مغولی مثل "قرا"  و " خوجه" (خوجا ، قوجا ، پیر یا بزرگ) نیز استفاده شده ، مثل قرا محمد و قرا یوسف و قرا عثمان ؛ و بیرام خوجه .
در این دوره حاکمان لقب "شاه و سلطان " داشتند. همزمان گورکانیان به شاهزادگان لقب "میرزا" می دادند و به سرداران جنگی القاب مغولی می دادند.

از سال 907 ق(880 ش و 1135 م) که شاه اسماعیل صفوی کم کم به قدرت رسید به بزرگان طوایف و سرداران قزلباش رسما لقب "خان" می داد. اینکار به شکل یک دستور اداری و قانونی با مهر و امضا در صفویه ادامه پیدا کرد.
بزرگتران بهارلو همچون حسن بیگ شکر اوغلی هم در همین دوره از شاه اسماعیل عنوان "خان" گرفتند.

این روش تا دوره قاجار ادامه پیدا کرد ، دخالت بیش از اندازه حاکمان در ساختار ایلیات (مخصوصا در نظام خمسه در فارس) و صدور حکم خانی برای پیشبرد اهداف حاکمان محلی که در جهت دریافت مالیات بود ، نفاق و مشکلاتی در ایلات به وجود آورد و بدین شکل این عنوان بارها مورد سوء استفاده قرار گرفت.
سو استفاده های بعدی از اوایل دوره پهلوی دوم شکل گرفت ، چنانکه بیرون از نظام ایلی به عده ای از فئودال ها (مالکان عمده) هم "خان" می گفتند ، لذا بدین شکل زمینه سو استفاده های زیادی ازین عنوان فراهم شد.




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 27 آذر 1396
admin blog
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر