تبلیغات
ایل شاهسون - مطالب ابر ایل شاهسون بغدادی لوگوی جشنواره وب و موبایل ایران
 
ایل شاهسون
ایل بزرگ شاهسون
درباره وبسایت


با سلام خدمت شما همراهان عزیز وجود یک وبسایت برای ایل بزرگ شاهسون قابل محسوس بود تصمیم گرفتیم با کمک عده ای از فرهیختگان عزیز اولین سایت ایل شاهسون را راه اندازی کنیم به امید اتحاد ایل شاهسون .
درباره ایل شاهسون:شاهسون بغدادی. [سَ وَ نِ بَ] از ایلات تُرک اطراف تهران، ساوه، زرندوگرماب وزنجان و قزوین بوده‌اند که ییلاق‌شان خلجستان و فراهان و قشلاق‌شان ساوه و زرند بوده‌است و در اطراف قزوین به سی طایفه منقسم می‌شدند ... . (جغرافیای سیاسی کیهان ص۱۱۲)
مذهب شاهسون‌های بغدادی از زمان صفوی یا پیش از آن شیعهٔ دوازده امامی بوده‌است. شاهسون‌ها در تغییر مذهب رسمی ایران به شیعه نقش مهمی داشته‌اند.

شاهسون ایل بغدادی ازدو سر شاخه زیر تشکیل شده است :

1 لک

2 آرریخلی .

که هر کدام از این سر شاخه ها دارای طوایفی می باشند .

مجموع طوایف ایل شاهسون بغدادی 32 طایفه به شرح زیر می باشد :

1 قاراقویونلو

2 کوسه لر

3 دلیلر ( دللر )

4 سولدوز

5 یارجانلی

6 حاققی جانلی

7 احمدلی

8 موسولو

9 شرفلی

10 کرملی

11 کله ون

12 موختابند لی ( موخته ون لی )

13 قرنلی ( قرللی )

14 چلبلی

15 ذولفوغارلی

16 کاروانلی

17 اتک باسانلی

18 میغن

19 نیلغاز

20 دوگر

21 قوتولو

22 ساتیلی

23 حوسن خانلی ( حسین خانلی )

24 اینانلی ( ایناللی )

25 الی قوردلو ( علی قوردلو )

26 خیدیرلی

27 قسیملی ( قاسم لو )

28 زیلیق لی

29 قریب لک

30 حسن لی

31 آغ قویونلو

32 دئولته ون

قشلاق این ایل از گوی داغ ( کیلومتر ۵۰ اتوبان قم - تهران ) شروع و تا اطراف شهر ساوه و زرند پراکنده اند

ییلاق این ایل هم اطراف شهرستانهای قروه ، رزن و آوج همدان بوده است.

مدیرسایت :حجت فاتح

ارسال متن و اشعار در تلگرام با شماره :09125550828

مدیر وبسایت : admin blog
نویسندگان
صفحات جانبی
آمار سایت
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

♣♣♣♣♣♣

اگر شاعیر اولام شعریم ائلیمدی

اگر عاشیق اولام عشقیم ائلیمدی

اگر بیر عؤمر یازام مطلب کیتابه

اونون کؤهنه جیلدی منیم ائلیمدی

گره ک قوربان اؤلام من اوز ائلیمه

باشیم اوجا فخر ائدیرم دیلیمه

علی یازیر بؤیوک عاریف تیلیمه

یازدیغیم سئودیگیم سوزلر ائلیمدی

علی حاجیلی تیرماه93





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس، شاهسون مغان،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 1 اسفند 1395
admin blog

شاهسون ایل بغدادی ازدو سر شاخه زیر تشکیل شده است :

1 لک

2 آرریخلی .

که هر کدام از این سر شاخه ها دارای طوایفی می باشند .

مجموع طوایف ایل شاهسون بغدادی 32 طایفه به شرح زیر می باشد :

1 قاراقویونلو

2 کوسه لر

3 دلیلر ( دللر )

4 سولدوز

5 یارجانلی

6 حاققی جانلی

7 احمدلی

8 موسولو

9 شرفلی

10 کرملی

11 کله ون

12 موختابند لی ( موخته ون لی )

13 قرنلی ( قرللی )

14 چلبلی

15 ذولفوغارلی

16 کاروانلی

17 اتک باسانلی

18 میغن

19 نیلغاز

20 دوگر

21 قوتولو

22 ساتیلی

23 حوسن خانلی ( حسین خانلی )

24 اینانلی ( ایناللی )

25 الی قوردلو ( علی قوردلو )

26 خیدیرلی

27 قسیملی ( قاسم لو )

28 زیلیق لی

29 قریب لک

30 حسن لی

31 آغ قویونلو

32 دئولته ون

قشلاق این ایل از گوی داغ ( کیلومتر ۵۰ اتوبان قم - تهران ) شروع و تا اطراف شعر ساوه و زرند پراکنده اند

ییلاق این ایل هم اطراف شهرستانهای قروه ، رزن و آوج همدان بوده است.






نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس، شاهسون مغان،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 1 اسفند 1395
admin blog

اشعار فولکلور ایل شاهسون بغدادی

کوه در زندگی یک شاهسون دارای اهمیت های ویژه ای داشت و گاه اتفاق می افتاد که یک شاهسون مجبور میشد در زمستان گذارش به کوهستان پر برف بیفتد و این گذار و بازگشت از کوه منجر به دلواپسی نزدیکان میشد و مبارزه این شخص با کوه و برف برای وی و اطرافیان مهم بود اما گاه این سفر به طول می انجامید و شخص جهت بازگشت به ایل زمان زیادی را صرف می کرد و خوب می دانست چه دلهایی برای او می تپد و چه چشمهایی نگران وی به جاده می نگرند تا او برگردد .

و این عرض حال یک شاهسون پیروز در مبارزه با کوه سرما و برف ...

داغیستاندا داغام من

دیلیم یوخدو لالام من

دوستلارا خبر وئرین

اولمئیبم ساغام من

داغیستان : کوهستان

داغ : کوه

دیل : زبان

اولمئیبم : نمرده ام

ساغ : سلامت . صحیح

در کوهستان من مانند یک کوه مقاوم هستم

درست است از سرما زبانم بند آمده است

اما به دوستان خبر دهید

نمرده ام و زنده ام .

حال این طرف این قضیه نزدیکان و دوستان آن شخص نگران و ناراحت هستند و چشم انتظار .

اینک عرض حال این دوستان...

نم دوشوبدو اوز اوسته

گوزوم قالیب دوز اوسته

یاردان خبر وئره نین

موشتولوغو گوز اوسته

نم : در اینجا اشک

اوز : صورت

اوسته : بر روی ِ

گوز : چشم

دوز : جای صاف ، در اینجا جاده

موشتولوق : مژدگانی

بر روی صورتم اشکی نشسته است

و چشم به جاده دوخته ام

آنکه از یار خبری بدهد

مژدگانی اش بر روی چشمانم.

اشعار از کتاب بایاتی چل یکدنه علی حاجیلی

نویسنده : ابوالفضل فردوسی ( عارف )





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس، شاهسون مغان،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 1 اسفند 1395
admin blog

چتین‌دیر

؛

آولاق‌لاری آشان، آوچی‌لار بیلر

بره‌نی قافلاندان آلماق چتین‌دیر !

سونالار گؤل‌لرده هالای توتارلار

بیر ترلانی، توْرا سالماق چتین‌دیر !

؛

ایتیك گزه‌نینه تكجه بولونار

اۆره‌ک‌دی آیریلیق اوْدوندا یانار

نئچه ایل امكدن موللا اوْلونار

آدام اوْلوب آدام قالماق چتین‌دیر !

؛

كیمسه اؤز دیله‌یین تانریدان دیلر

قانان اۆره‌یینده گؤز یاشین چیلر

درس آلمایان آشیقلیقدان نه بیلر

اوستاد یاندا چؤگۆر چالماق چتین‌دیر!

؛

یاز گلر چؤل‌لری گۆل‌لردن بویار

خزه‌ل یئلی اسر وئردیگین سویار

قوشدا گلر دایاز گؤله باش قویار

"بختیار" دنیزه دالماق چتین‌دیر!

؛

(بختیار فرٌخ. ١/ ٤/ ١٣٩٣ )

@Bakhtiar_Farrokh

.





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس، شاهسون مغان،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 1 اسفند 1395
admin blog
عزیز یؤلداشلار بیر ..حکت..

ائله اوجور کی قدیم کی لردن ائشیدیبیگ کندلر ده  ییغیشیب بیر نفر آق سققل باسواد و قرآن اوخویان گئتیریر میشله وبیر ماهیانه اونا وئریرمیشله هم اوشاقلارا درس وئره هم مسایل مذهبی ناماز  شککیات و کنده ائلجه بیلن اولا

گونله رین بیر گونونده بیر موللا نین بیر کنده ایلی باش اولوبموش وگئدیرمش اوز دیارینا  چاتار بیر گئدیک اوسته باخار باش آشاغی گؤرر بیر سرسبز کند دره نین تهینده آباد خوش آب و هوا خلاصه گئچمه لی دویول  اوتورار گئدیگین باشیندا الین قویار چه نه سی آلتدا گئدر نقشه یه  بیر دن باخار گؤرر نئچه نفر  اپیره میش قوجا کیشی او آشا قادا دام کؤلگه سینده چوبوق چکیلله  گئدر اولارین یاننا دئیر سلام علیکم ماشا ءالله نه قشنگ کندیز واز فقط او بیردنه بؤیوک قیه خاراب ائله ییب اگر او دیقیر لانا گله آشاقی کند آدامی نین یاریسین قیراجاق من باشاررام دوعاینان اؤ نو یئر به یئر ائله یم ......
خلاصه نه باشیز آغریدیم اوزونو اوکنده یئر ائلر وبئش آی بؤر یئیر بؤر دولانار وبیر گون دئیه ر  کتابا باخیبام آیین یئد دیسینده قمر در عقرب دویو  هر ائوده کیننیر وار ییغیشدیرین انشاءالله قیه نی یئر به یئر ائیله یگ .......
عزیز یؤلداشلار بیر ..حکت..

ائله اوجور کی قدیم کی لردن ائشیدیبیگ کندلر ده  ییغیشیب بیر نفر آق سققل باسواد و قرآن اوخویان گئتیریر میشله وبیر ماهیانه اونا وئریرمیشله هم اوشاقلارا درس وئره هم مسایل مذهبی ناماز  شککیات و کنده ائلجه بیلن اولا

گونله رین بیر گونونده بیر موللا نین بیر کنده ایلی باش اولوبموش وگئدیرمش اوز دیارینا  چاتار بیر گئدیک اوسته باخار باش آشاغی گؤرر بیر سرسبز کند دره نین تهینده آباد خوش آب و هوا خلاصه گئچمه لی دویول  اوتورار گئدیگین باشیندا الین قویار چه نه سی آلتدا گئدر نقشه یه  بیر دن باخار گؤرر نئچه نفر  اپیره میش قوجا کیشی او آشا قادا دام کؤلگه سینده چوبوق چکیلله  گئدر اولارین یاننا دئیر سلام علیکم ماشا ءالله نه قشنگ کندیز واز فقط او بیردنه بؤیوک قیه خاراب ائله ییب اگر او دیقیر لانا گله آشاقی کند آدامی نین یاریسین قیراجاق من باشاررام دوعاینان اؤ نو یئر به یئر ائله یم ......
خلاصه نه باشیز آغریدیم اوزونو اوکنده یئر ائلر وبئش آی بؤر یئیر بؤر دولانار وبیر گون دئیه ر  کتابا باخیبام آیین یئد دیسینده قمر در عقرب دویو  هر ائوده کیننیر وار ییغیشدیرین انشاءالله قیه نی یئر به یئر ائیله یگ .......

گون اورتادان قاباق دستور وئردی خالق تامام ییغیلدی  اورا و کیندیر لری دویوننه دیله بیر بیرنه  ایککی دور دولادی قیه نین دورونا  وایککی اوجون آلدی اوز الینه  وسالدی چیینی نه وباشلا دی  انا انزلنا اؤخوماغا  وبیردن یاعلی قاوزایین  کندین آدامی هرنه گوجلری واری دی  خرجه وئردیله  گؤردوله خیرا هئچ باشا گلن ایش دویو  بوهالدا موللا اوتوردو یئره وا ویردی باشینا دئدی من نه کول تؤکوم باشیما  سیز قاوزادا بیلمیریز قویاییز منیم چیینیم اوسته تا آپارام  اویانی.......
گون اورتادان قاباق دستور وئردی خالق تامام ییغیلدی  اورا و کیندیر لری دویوننه دیله بیر بیرنه  ایککی دور دولادی قیه نین دورونا  وایککی اوجون آلدی اوز الینه  وسالدی چیینی نه وباشلا دی  انا انزلنا اؤخوماغا  وبیردن یاعلی قاوزایین  کندین آدامی هرنه گوجلری واری دی  خرجه وئردیله  گؤردوله خیرا هئچ باشا گلن ایش دویو  بوهالدا موللا اوتوردو یئره وا ویردی باشینا دئدی من نه کول تؤکوم باشیما  سیز قاوزادا بیلمیریز قویاییز منیم چیینیم اوسته تا آپارام  اویانی.......




نوع مطلب :
برچسب ها : عزیز یؤلداشلار، شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس،
لینک های مرتبط : خبر،

       نظرات
شنبه 30 بهمن 1395
admin blog

معراج نامه استاد حکیم تیلیم خان به روایت آشیق گونش

معراج نامه استاد حکیم تیلیم خان به روایت آشیق گونش

معراج نامه استاد حکیم تیلیم خان به روایت آشیق گونش

مرغئیلے حکیم تیلیم خانین شئعرلری آراسیندا مئعراج نامه آدینا بیرشئعرے گونش ایلے ۱۳۷۱نجے ده استریوشباهنگ قوم دا ۲ کاسئت اوخوموشام .
الیف حؤکم اولدو گلدے زمینه
میمیدےجیمےنن گئتدےسمایه
ح حیدریدےاصلان کیمےیئریدے
یولومسدودائتدےاوُل مصطفایـه

الیف ایسم ـ رحمان ،ت تاج ـ حیدر
ب بوراقدے سوار اولدے پیغمبر
ث ثناے حقدیر دیلیمده ازبــر
گئجه گوندوزشوکرائیلرم خودایه

عـزم مئعراج ائتدےرسول ـ ثانے
سیّدالمرسلین حقّین میهمانـے
اوُ مکاندا گؤردو شیر یـزدانــے
انگشترین وئــردے اسد الله

نئچه نئچه حجابلاردان سؤووشدو
تااحمــدین یـولـو جنّتــه دوشدو
دولانیب سئیرائتدےباغ ــ بهشتے
ال اوزاتـدو بیربـوداغـدا آلمایـه

شیطان فریب وئردےیئدےبوغدانے
چیخارتـدےجنّتدن صفــے الله نـے
سورا مونس وئـردےاونا حــوّانــــے
آدمے دیــراول گلــــــدے دونیایــه

وارابیلمَــم ارکانونا ، کانـــونــا
هئچ کس بـلد اولمازحقّ مکانونا
عطا ائتدےاوُرسولون شأنـو نــا
آلتےمین آلتےیوزآتمیش آلتےآیه

گاو و آب و مایا زمین آسمان
عرش وکرسو لوح وقلم لامکان
کلّ حورےملک الحان خوشخوان
تمام ذکر ائیلل لرقدیــر آللاهه

داوود ـ سولیمان شهنشه خوب
چکدیگےجفایه صبر ائتدےایّوب
آغلایا آغلایا کـوراولـدو یعقـوب
فرزند ـ عزیزین سالدولار چاهـه

زیندانـدا چــورودو یوسیفین جانے
نوحون کشتےسےده اولدوطوفانے
اؤلـدور دولـر ذکـریـا و یحیــانــے
یـونس ندن اؤزون سالـدےدریایه

موسےٰنبےطورقیبله سےگز رے
عیسےٰ اولــدو آسمــاتا سفـرے
خلیل تا تاپمادےسنگ ـ حـجرے
کعبه ـ بئیت الله توتمــادے پایه

ابراهیمـا آتیش اولدو گولستان
اسماعیل جان دریغ ائتمه دےدوستدان
حقّین کــرمیندن دئییــم بیـرداستان
قـوچ و فوربان گلـدے ذبیح اللّهه

واختے کےرحلت ائیلـه دےپیغمبر
زهرانین پهلےسین سیندیردےعُمر
بَلنَـدے آلقــانـه محــراب و منبـر
چـوخ ستملر اولـدو ولــے اللاهـه

گؤیلوم قبول ائتمز نامردمالینے
دولانسا تاپار هرکیم اؤزاوستادینے
عالــم ذرّاتـدا پنج تن آدینے
حؤکم اولدو یازدیلارعرشاعلایه

بارالهے قسمت ائیله سن منه
گؤیلوم انتظاردےتا مهدےگلـه
زهـرباده سےنصیب اولدوحسنه
حسین عازم اولـدو اوُ نئینوایـــه

تمام هجران لاردان واردےسوراغیم
سینمده سیزیللاردوگـونـومداغیــم
آرتـوخ اولــدودرد ـ غــم وفراغــیم
یئتیشدےماتـم ـ کرب و بلایــــه

عـزم جـهادائتدےمیرعلمدار
داغیتدےلشگرےائتدےتارومار
فرات شطّین توتوب یَل ـ پروقار
تشنه شهیداولـدو باخ بیروفایــه

قاسیم آتےمیندےشاه ـ تشنه لب
مظلـــوم کـربـلا امـام ــ عــرب
داماد جاوان اؤلدوقان آغلارزینب
گلینےحجلــه ده گیـردےقـرایه

یاربّ نئیلمیشدےاوُطفل ــ صغیر
اوُنون حَلقے اولدو نیشانه ے تیر
اکبرشهیـداولـدو به ضرب ـ شمشیر
بــوخبـر یئتیشدے اُم الیــلایــه

بیر ـ بیرشهید اولدو هفتاد ودوتن
نه کافور،وار نـه غسـل نه سدر وکفن
شاه اوچـون قالمادےبیراهل ـ وطن
وصییت ائیلـــه دے اوُ ذؤالجناحـه

زینب چوخ گرفتاراولـدوهجرانه
تمام جاوانلارے غرق اولدو قانه
اوزمان کے حسین گلدے مئیدانه
اهل ـ حــرم ال گـؤتوردو دوعـایـه

گئیدےزرهینے گــؤتـوردو سِپر
بئلینه باغلادے خنجر ـ دو سـر
وارداولدو مئیدانا شاه ـ بےلشگر
ضرب شصت گؤستردےاوُ رزمگاهه

داغیتدے لشگرےائتدے تارومار
قیردے خارجےدن نئچــه بیشمار
هاتف دن سس گلدےکےاےشهسوار
عجب شفیع اولـدون روز جــزایـه

دعوادان ال چکدے شه غرقه خون
اوخو دواناّلله انّا الیـه راجـعــون
حؤکم ائتدےلشگره بن سعددون
حمله ائیله دیلراوبینوایــه

بیریسے اوخ آتدےبیریسے شمشیر
سینه سین ائتدیلر نشانه ے تیر
دوشدو ذوالجناحدان شهنشه پیر
جیسمے یکسان اولدو خاک ـ بلایه

مئیدانا گلمیشدےبیرکفرکافر
دئیردے حسینے ائیلرم بے سر
چکدےخنجرینےشمر ـ ستمگر
ووردو بوسه گاهه رسول اللاهه

اوواختےکےبیسراولدوشه دین
لرزه یئدےعرش ـ ربّ العالمین
حؤکم ائتدےلشگره ابن سعددون
بیرواخت توکولدولر اوُ خیمه گاهـه

تالادولارخیمه لرےبیر به بیر
زینب و کلثومو ائتدیلر اسیر
امام ساجیدین اولدو دستگیر
چوخ ستملراولدوزین العبایه

مئیدانا توکولدو تشنه جیگرلر
گئچدے نیزه لره منوّر سرلـر
اسیرشام اولدو ماه ـ انورلر
جهان ناکام اولدو آل ـ عبایه

تورکمان تیلیم ایشے دوشوب موشکله
چشمیم اینتظاردیر تامهدےگله
کیمیدیراوخومامیش حق علمین بیله
اوّل ابتدادن تا انتهــایـــــه





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس، شاهسون مغان،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 17 بهمن 1395
admin blog

اشعار از حمید قرایی طایفه دللر ایل شاهسون بغدادی

اشعار از حمید قرایی طایفه دللر ایل شاهسون بغدادی

اشعار فولکلور ایل شاهسون بغدادی

یک شاهسون در غربت ، همیشه به یاد ایل و طایفه و دوستان خود است .
او می نالد و با روزگار سخت خویش کنار می آید تا آنگاه که درد غربت او را به بستر بیماری می اندازد … او در وصیتی کوتاه و مختصر چنین می سراید ….

داغلارا دولو دوشر
غار یاغار ، دولو دوشر
قبریمی یول اوسته قاز
دوست گلر یولو دوشر

به کوهها تگرک می بارد
برف می بارد تگرگ می بارد
قبرم را در کنار را حفر کنید
چرا که گذر دوست به این سمت خواهد افتاد
حال آنکه به هر علتی رنجیده و قهر کرده و به دیار غربت رفته را چگونه به ایل برگردانند ، او انتظار نداشته است که از سمت برادر مورد رنجش واقع شود پس می رود تا نباشد … چون نمی تواند به خود اجازه دهد که به برادر بزرگتر سخن درشتی بگوید یا گلایه گذاری کند پس در کمال عشق و علاقه می رود تا نباشد و موجب ناراحتی را فراهم آورد اما این سمت دیگر برادران می روند تا او را بیاورند اما نمی دانند چگونه دل او را بدست آورند ؟ …

بیر آغاجدا اوچ آلما
اونو نئجه یئندیریم ( اندیریم )
قارداشیم کوسوب گئدیب
اونو نئجه دیندیریم
در یک درخت سه سیب می بینم
چگونه آن سیب ها را پایین بیاورم
برادرم قهر کرده و رفته است
چگونه دل او را بدست آورم.

اشعار از حمید قرایی طایفه دللر ایل شاهسون بغدادی

نویسنده ابوالفضل فردوسی ( عارف )





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس، شاهسون مغان،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 17 بهمن 1395
admin blog
درگذشت الغ بیگ شاهزاده ریاضیدان و فضا شناس دودمان تیموریان
در سال 1449 میلادی الغ بیگ پسر شاهرخ و نوه امیر تیمور لنگ (گوركان) كه در 1393 میلادی در سلطانیه زنجان به دنیا آمده و رصدخانه معروف سمرقند را ساخته كه در آن، محل 992 ستاره شناسایی شده بود در همین شهر درگذشت.

وی كه از ریاضیدانان برجسته قرون وسطا و دانشمندان علم هیات (فضا شناسی) بشمار می رود در سمرقند كه در عین حال خود او فرماندارش بود یك دانشكده علوم ریاضی تاسیس كرده بود و شصت دانشمند علوم ریاضی از جمله «جمشید كاشانی» را برای تدریس در آن و كار در رصدخانه به سمرقند دعوت كرده بود. همین گروه و بویژه جمشید کاشانی فرمولهای سینوس و تانژانت را در ریاضی نوشتند.

رصد خانه سمرقند برای مشاهده ستارگان، لوله تنوره مانندی به ارتفاع 35 متر و قطر پنج متر داشت.
الغ بیگ كه پایتخت پدرش شهر هرات خراسان بود تنها یك پنجم از اوقات خود را صرف امور دولتی می كرد و بقیه را در تحقیقات علمی می گذرانید. وی پسر چهارم شاهرخ میرزا بود. مروری بر تاریخ آن دوران نشان می دهد كه توجه به علم، ادب و هنر در خاندان تیموریان امری عمومی بوده است.

تاریخ ایران و جهان/دکتر کیهانی زاده

ارسال کننده:آقای ابوالفضل فردوسی





نوع مطلب :
برچسب ها : الغ بیگ شاهزاده، ریاضیدان و فضا شناس، دودمان تیموریان، شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 12 بهمن 1395
admin blog
 ایل شاهسون از دیدگاه مورخین:

"شاهسون ها" به اقتضای وضع زندگی، مردمی چالاک، سوارکارانی بی باک و تیر اندازان ماهری بودند. و به قدری در این کارها مهارت داشتند که در هولناک ترین معرکه جنگی، زیر شکم اسب می خوابیدند و در حالت تاخت و تاز تیر را بر هدف می نشانیدند. بعضی از آنها مانند "طایفه قوجابیگلو" در جنگجویی و اقتدار کم نظیر بودند.

"شاهسون ها" از آداب قوی و سنتی خود که حاکی از اصالت و قدمت تاریخ آنان است، برخوردارند و از گذشته های دور همانند همه مردم جهان از حوادث و خطرات دور نمانده و تحولات زمان بر آنان بی تاثیر نبوده است. مردم "ایل شاهسون" سلحشور، جنگجو، وطن پرست، قوی و قدرتمند هستند.

باباصفری

#طایفه_قوجابیگلو
#باباصفری
#شاهسون_از_دیدگاه_مورخین




نوع مطلب :
برچسب ها : طایفه_قوجابیگلو، باباصفری، شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون،
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 12 بهمن 1395
admin blog
چگونه حرف زدن را از قرآن بیاموزیم!

دوازده ویژگی یک"سخن خوب" از دیدگاه قرآن کریم:

 ۱. آگاهانه باشد. 
"لا تَقْفُ ما لَیْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ" 

۲. نرم باشد.
 "قَوْلاً لَّیِّناً" زبانمان تیغ نداشته باشد.

 ۳. حرفی  که می زنیم خودمان هم عمل کنیم.
"لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ" 

۴. منصفانه  باشد.
"وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا" 

۵. حرفمان  مستند باشد.
"قَوْلًا سَدِیدًا" منطقی حرف بزنیم.

 ۶. ساده  حرف بزنیم.
"قَوْلاً مَّیْسُورًا" پیچیده حرف زدن هنر نیست. "روان حرف بزنیم"

 ۷. کلام  رسا باشد.
" قَوْلاً بَلِیغًا"

 ۸. زیبا باشد.
"قولوللناس حسنا"

 ۹. بهترین کلمات را انتخاب کنیم. 
"یَقُولُ الَّتی هِیَ أحْسَن" 

۱۰. سخن هایمان روح معرفت و جوانمردی داشته باشد. "و قولوا لهم قولا معروفا"

 ۱۱. همدیگر  را با القاب خوب صدا بزنیم. 
"قولاً كریماً"

 ۱۲. کمک  کنیم تا درجامعه حرف های پاک باب شود.
 "هدوا الی الطّیب من القول"





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس، شاهسون مغان،
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 6 بهمن 1395
admin blog

اشعار فولکلور ایل شاهسون بغدادی

تشبیه کردن یار به ماه و به گل سرخ نشان از زیبایی شناسی و زیبایی پرستی و در نهایت عشق به آفریدگار زیبایی را در دل یک شاهسون پرورش می دهد .
چرا رخسار سفید یار چون ماه می درخشد و گونه سرخ یار گل سرخ را در ذهن وی تداعی میکند ...

چیخدیم دام آراسینا 
باخدیم آی پاراسینا
قیزیل گول جارگا وئریر
یار گیریب آراسینا

درمیان  پشت بام دو خانه ایستادم 
و به صورت چون ماه یار نگریستم
یار در میان گلهای سرخ ایستاده است 
گویی گل سرخ یار است و یار گل سرخ

عشق به معشوق در قلب یک شاهسون مثال زدنی است آنجا که نام زیبای یار که بر کاغذ سفیدی نوشته شده ، آن کاغذ به شیئی مقدس بدل می گردد و محبوب میشود...
قیزیل گول پنجه پنجه
سنی کیم ایستیر منیم جه
آدیی یازدیم کاغاذا
دولانتیردام یانیمجا

گل سرخ خرمن شده است
آیا کسی هست تو را اندازه من دوست داشته باشد؟
نامت را بر کاغذی نوشته ام
و آن را با خود به هر کجا می برم.

اشعار برگرفته از کتاب بایاتی علی حاجیلی 

نویسنده : ابوالفضل فردوسی ( عارف )




نوع مطلب :
برچسب ها : اشعار فولکلور ایل شاهسون بغدادی، ابوالفضل فردوسی ( عارف )، شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون،
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 6 بهمن 1395
admin blog
معنای نام اردبیل، سره، سرافراز آزربایجان 

اردبیل یا ارده بئل شهری است که درمورد قدمت ومعنی لغوی آن سخنان زیادی گفته شده است . گروهی این شهررادارای سابقه 1500ساله دانسته اند که یک اشتباه محض تاریخی است ومعنی لغوی آنرابه کلمه جعلی آرتاویل منسوب داشته اند. درزبان اوستایی آرتامعنی مقدس و ویل معنی شهر نمی دهد، قبل ازورود زرتشت به شهراردبیل ، اردبیل شهری آباد وبزرگ بوده است ودلیل اینکه زرتشتیان این شهررامقدس می دانند به این علت است که زرتشت اولین بار درشهر اردبیل به تبلیغ دین زرتشتی پرداخته است .

 درمورد معنی لغوی اردبیل وتاریخ ساخته شدن این شهر می توان به قدیمیترین سنگ نوشته هاومتون قدیمی به زبان ترکی سومری مراجعه کردکه درآنها شهر آرآتا اشاره شده است که بزرگترین ایالت آن دوران بوده است که درزبان ترکی به معنی پدر قهرمان می باشد. ترکان سومری دارای تمدنی والا وباقدمتی درحدود 7 الی 8 هزارسال می باشند. سومر یک کلمه مرکب ترکی است که ازدوواژه" سوم"به معنی کامل، خالص، توپر، تنومند ودرشت و"آر" به معنی مرد قهرمان وجنگنده تشکیل شده است . #سومر به #زبان_ترکی باستان معنی مرد کامل می دهد این واژه هنوزهم دراردبیل کاربرد دارد. مثلا طایفه ای دریکی ازروستاهای حوالی اردبیل زندگی می کنند که سومرین ( که به غلط ثمرین نوشته می شود.) نام دارد که به شجاعت ودلیری شهره اند، کلمه سومرین ازدو واژه سوم+ارین (آره ن) تشکیل شده که که درزبان ترکی اره ن به معنی مردان می باشد وسومرین معنی مردان کامل می دهد. همچنین درکلمه سومو یا سومی که یک نان محلی دراردبیل می باشد به این واژه برمی خوریم که درزبان #ترکی به معنی نان کامل ، توپر است . ازاشتراک لغوی زبان ترکی امروزی شهر اردبیل با ترکی_سومری کلمه چیبین به معنی مگس می باشد که در #ترکی_سومری نیز به صورت زیبین به همان معنا آمده است. 

کلمه اردبیل یا ارده بئل ازسه واژه "ار" که در زبان ترکی به معنای مرد قهرمان وجنگجو و "ده" در اصل به صورت "دا" و "آدا" بوده است که در اثر قانون هماهنگی اصوات در زبان ترکی، صوت کوتاه و ظریف فتحه را به خود گرفته و به شکل کنونی درآمده. درزبان ترکی سومری به معنی پدرمی باشدکه درترکی امروزی نیز به صورت آتا ، تاتا وده ده درآمده است. کلمه "بئل" درسرزمینهای ترک نشین بسیاربه کاررفته است : 
شوربیل ( یاشورقان بئل به معنی کمره شوره زار) ، بئلاساغون ( پناهگاهی درکمره کوه)، اربیل ( اربئل به معنی دامنه کوه مرد قهرمان) ، بئلداشی ( سنگ دامنه کوه) ، بیله دره ( بیله درق به معنی دماغه کوه وگندمی که در دامنه کوه سالها بماند و مزه اش ازبین برود) و بئلو (نام شهرکی است درسرزمین آرغوی ترکستان که بردامنه کوه آمده است. در نتیجه معنی کلی ارده بئل درزبان ترکی یعنی دامنه کوه پدر قهرمان یا" سرزمین پدرقهرمان" می باشد. به نقل ازنشریه آوای اردبیل شماره 54 – 11 اردیبهشت 1378

منابع: 

– دیوان اللغات الترک – محمود کاشغری – 466 ه. ش 

– فرهنگ زبان آذربایجانی به فارسی – بهزاد بهزادی 1369 ه . ش 
– تاریخ قدیم ترکان ایران ( ایران تورک لرینین اسکی تاریخی) دکترمحمد تقی زهتابی- 1377 شمسی 

 – نوشته های دکترمحمد علی سجادیه درمجله دانستنیها




نوع مطلب :
برچسب ها : معنای نام اردبیل، سره، سرافراز آزربایجان، شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 6 بهمن 1395
admin blog
اشعار فولکلور ایل شاهسون بغدادی .

یک شاهسون زمانی که یک پهلوان نامی را می بیند که بعلت ناملایمات روزگار به فقر مبتلا شده ضمن تشبیه این پهلوان به قوچ و اشاره به اصالت و پشتوانه قوی پیشینه وی افسوس خود را چنین بیان می دارد :
قارچیدا قوچ یاتیبدی
قوچ بوینوزون چاتیبدی
حئیف بو قوچ امه گی 
قوررو یئرده یاتیبدی

در دامنه کوه قوچی خوابیده است 
و این در حالی است که شاخهایش به هم رسیده است
حیف از زحمتهای این پهلوان
که به سختی روزگار مبتلا شده است.

اعتقاد یک شاهسون به پیامبر ص و ائمه اطهار ع واقعیتی انکارناپذیر است اما به سبب نسب امامزادگان به این شجره مبارک آنان را نیز سبب اتصال به خداوند می دانند و با توسل به ایشان گره گشایی می طلبند :

قارچیدا ایمام قسیم
ال صاندیغی یا باسیم
سن وئر موراد مطلبیم
ایل بئ ایل قوربان کسیم 

در دامنه کوه ای امامزاده قاسم
به نیت برآورده شدن حاجتم مبلغی را به صندوقت می اندازم ( یا میشود ترجمه کرد دل به شفاعت تو نزد خداوند می بندم )
تو مراد و مطلبم ( حاجتم )  را برآورده کن
من نیز سال به سال برایت قربانی خواهم کرد
فرستنده ابولفضل فردوسی 




نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس، شاهسون مغان،
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 1 بهمن 1395
admin blog
نگاهی به زندگی انسان از نطفه تا قیامت 

اثر ماندگار مرحوم حکیم تیلیم خان 

به روایت آشیق علی رمضانی ( گونش )

سلاملار وسایغیلارلا حؤرمتلے دیلداشلاریم !مـره غئیلے حکیم خانین اثرلرے داخیلینده ( اینسانین حیاتے ) عنوانیندا بیر قوشما وارے کے اینسان آتا صولبیندن ،آنا بطنینه گلیرومختلیف مرحه لرے کئچدیکدن سورا اؤلومله باشا چاتیر .وبویارانیش شعرلر اینسانین یارانماسے دینے زمینه ده وئریلمیش ونطفه نے نظمه چکیب واؤلوم مرحله سے ودینے مفهوملاردا اولان قبیرعذابے،نکیرومنکیر سئوال جاوابلارے، نهایت قیامت جریانے ایله باشا چاتیر 
، شعرلرے بودور :

عالم ذرّات دان مخلوقات اولدوم 
شوکر آللاها من اینسانا یئتیشدیم 
مَحَمّده اؤمّت ، آللاها بنــده
اقرار وئریب من ایمانا یئتیشدیم 

ذات ـ وجودوما قویدولار بینه
تا گلدیم قاروشام مذهب و دینه
مُلحق ائیله دیلرآتام صُلبیته
مَنے اولوب من ایمتحانا یئتیشدیم

یئتمزدیم دونیانین اختلاطینه 
چون قادر دئییلدیم ظاهیر باطینه
داخل ائیله دیلر آنام بطنینه 
ملحق اولوب من القانه یئتیشدیم

مودّتے اولدو گئچدے  بوماجرادان 
صفے الله نے خلق ائیله دے یارادان
قرینه لر کے ییقیشیلدے آرادان 
اوواخت ترکیب اینسانا یئتیشدیم

قیرخ گون گئچدے  شبیه جسد اولدوم
آرالاندیم قاندان نیک و بد اولدوم
سرو پاے و بدن مثل ـ  آدم اولدوم
انتظار زندگانا یئتشدیم 

بیرملک گلیب رنگ توکدو استواراولدوم
جسمیم تمام کامل ییقدے وار اولدوم 
اوچ یوز آتموش آلتےپئےدامار اولدوم
قیرخ یوز قیرخ دؤرد استخوانا یئتیشدیم

نقش بند ائیله دے بو جانسیز تنے 
بے ثمن گؤهریدے اولدو ثمنے 
شب وروز پرورش ائیله دے منے
دؤردآےاون گون ده جانا یئتیشدیم

بومودّت ده منے یئتیردے جانه
گوبگیندن چکدیم بس آب و دانه
ترکیب ایله اوخشادوم من اینسانه
قدوقامت ،شؤکت وشأنا یئتیشدیم

ایککے ملک گلدیلر منیم ساییمه 
آنام گومان قیلدے اؤزون قاعده 
بیلدے یئتیریبدے دوققوز آییمه
سانانمیش گؤهرتک سانا یئتیشدیم 

غیرے ملک مخبر اولوب حالیمدان 
دانیشدیریب ایلقار آلدے دیلیمدن 
آدے دلیل ملک توتدو منیم الیمدن
تاگلیب بو خاک ودانا یئتیشدیم

آردے وار...




نوع مطلب :
برچسب ها : نگاهی به زندگی انسان از نطفه تا قیامت، مرگ در اشعار تیلیم خان، شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون،
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 1 بهمن 1395
admin blog
دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب

بیلمیره م هئچ نئیی لئه لئه بیلمیره م

من کیمم نئچییم هئله بیلمیره م

گئتمیشم اؤزومه گئله بیلمیره م

دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب

 

اؤمرومون بو یاشدا آغلینا باخ

ناغیل دی آی آللاه، ناغیل اؤنا باخ

عاغیل سیز عشقیمین عاغلینا باخ

دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب

 

ال آتیب سئوگیمین الی اوتانماز

خیر مانی ایش گؤره ر ولی اوتانماز

(آللاه حاقی)یئسی اوتانار دئلی اوتانماز

دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب

 

بیلمیره م هئچ نئچه یاشیندایام من

عشقین ایشتاهیندا آشیندایام من

اوچرومون ،یارغانین قاشیندایام من

دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب

 

ایشاره ییخاجاخ هیم آپارا جاق

الیمی ساز یه ییب سیم آپاراجاق

منی ائویمیزه کیم آپاراجاق

دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب

 

مجنون درس اؤخویوب (بیچاره مجنون)کیتابی لئیلی

مجنون سرخؤش اولوب شرابی لئیلی

مجنون درده دوشوب عذابی لئیلی

دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب

 

گولمه سین بو حالدا منی گؤره نلر

تر چیچک ندیرسه بیلیر ده ره نلر

ییغیلین آی منه عاغیل وئره نلر

دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب

 

گؤروش سئوینجیندی حسرت آهیندی

سئوه نلر سئوگیلی بیر درگاهیندی

زلیم خان من کیمم حکم آللاهیندی

دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب

زلیمخان یعقوب




نوع مطلب :
برچسب ها : دئلی اؤلماغیما بیر آددیم قالیب، شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس،
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 27 دی 1395
admin blog
قالاردیم
 

داغلار منه گل -  گل دئسه اورَک دن ،
گلیب ائله بو یئرلرده قالاردیم ،
طبیعتله سئوینجیمی ، دردیمی ،
بؤلوب ائله بو یئرلرده قالاردیم ،
 

نفسیمده یاشاداردیم عطرینی ،
عزیزلردیم چیچکلرین خطرینی ،
عؤمرون -  گونون قیمتینی ، قدرینی ،
بیلیب ائله بو یئرلرده قالاردیم ،
                                                                            
نه گؤزل دی بو یئرلرین لالاسی ،
من گئتسم ده کؤنلوم بوردا قالاسی ،
سئوسه منی بیر نامردین بالاسی ،
اؤلوب ائله ائله بو یئرلرده قالاردیم





نوع مطلب :
برچسب ها : قالاردیم، شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، بزرگان ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، ایل شاهسون، شاهسون های فارس،
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 27 دی 1395
admin blog
شعر برای ایل شاهسون

گووه نیرم تیلیم دئییب ائلیمه
آغیر ائلدی قیمت لیدی بیزیم ائل
وئرمه ییبدی هئچ دوشمانا باجلاری
چوخ شانلیدی شوکت لیدی بیزیم ائل

رشید اولار ائل قیز ایدن اوغلانی
خوش اورگدن گئچیرتسینلر دورانی
فرهنگ ایدن مات ائدیبدی حئیرانی
شهامت لی موروت لیدی بیزیم ائل

دوز اوتوروب مودام باخار اوزاغا
همت قویار ییغیناغا تیفاغا
قوربان کسر وارین توکر اوجاغا
قوناقلارا حورمت لیدی بیزیم ائل

جانین وئرر یاخچی دوستا یولداشا
دار گونلرده او مئهروبان قارداشا
سیر ساخلایان همدم اولان سیرداشا
گوزل ائلدی مرفت لیدی بیزیم ائل

ائلیم آدی ازبر اولوب دیلیمه
سئودالی یام شیرین دیللی گولومه
عارف کیمین من عاشیقام ائلیمه 
سئودا کانی دولت لیدی بیزیم ائل
تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون، ایل شاهسون، شاهسون بغدادی، ترک زبانان ساوه، ساوه، ایل شاهسون بغدادی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 19 دی 1395
admin blog
كارستن نیبور نیز در سال 1764 م. از وجود یكهزار چادرنشین لک در ناحیه بین سیواس و آنكارا خبر میدهد.
كوسه*لر: كوسه*لر بزرگ***ترین طایفه*ی شعبه*ی لک ایل شاهسون بغدادی است. بر اساس گزارش*های اسكان عشایر در عثمانی، در سال 1708میلادی. جماعت حاجی بهاءالدین*لو در قریه*ی «كوسه*لر» از توابع گلنار اسكان داده می*شوند.در قرن نوزدهم نیز، بنابر تحقیقات فاروق سومر، طایفه*ی كوسه*لر در «نازیللی» ولایت آیدین زندگی می*كرده*اند. در داستان «دوقلوهای ترک» خانم جاهید اوچوق از «مزرعه*ی كوسه*لر» یاد شده است. هم اكنون در شمال آنتالیا محلی به نام كوسه*لر وجود دارد و افراد بسیاری نیز در محلات فاتح، بایرم پاشا، زیتون بورنو، باغچه لیاولر، كوچوک كوی، یدی كوله، باغجیلار، قاضی عثمان پاشا، مرتر، حوجا مصطفی پاشا، و بكیركوی استانبول زندگی می*كنند كه نام فامیل*شان «كوسه*لر» است.
موصلو: از طوایف تركمان نواحی دیاربكر و یكی از دو طایفه بزرگ آق قوینلوها بوده، و حكومت آن جا را در زمان سلطنت آق قویونلوها در دست داشته است. موصلوها به سركردگی امیر بیك موصلو در سال913هـ.ق. به نیروی شاه اسماعیل پیوستند و از جمله قزلباشان شدند. یحیی بن عبداللطیف قزوینی ذیل وقایع این سال می*نویسد:"... امیر بیك موصلو كه از جانب آق قوینلو مدت*ها والی دیاربكر بود، با اقوام و اتباع واویماق موصلو به عز بساط بوس همایون مفتخر گشت و هدایای بسیار به موقف عرض رسانید و دیاربكر داخل محروسه شد و ایالات آن*جا به پیرمحمدخان استاجلو قرار گرفت... و حضرت اعلی، امیر بیك موصلو را به منصب مهرداری همایون سرافراز گردانید.
از سال 927 تا 935 هـ.ق. نزدیك به یك دهه حكومت در بغداد در دست بزرگان موصلو بود، تا این*كه در سال اخیر شاه طهماسب آن*جا را فتح كرده و به حكومت آنان خاتمه می*دهد.
دوگر: از طوایف مهم ساكن آناطولی، سوریه و عراق- موصل- ماردین و كركوك - دقوق - كه درگیری*های بین قراقویونلوها و آق*قویونلوها موجبات تقسیم و پراكندگی بسیار آنان را فراهم آورد. از طوایف دوگر در ناحیه*ی اردبیل نیز وجود دارند كه توسط قراقویونلوها به آن*جا كوچانده شده*اند و اصالتا متعلق به دوگرهای "اورفا" می*باشند. ابوبكر طهرانی درباره دوگرها می نویسد: "... دمشق خواجه كه از امراء دگر بود و بیست هزار خانه را سردار و صاحب اختیار بود و رها (اورفای امروز)... و ... از آن او بود... در كنار آب فرات قشلاق و یغموربیك... كه مهتر امراء دگر بود با هزارخانه كه تابع او بودند و سه هزارخانه دیگر نوكر عثمان بیك (پدربزرگ اوزون حسن) شدند.
این قول میزان اعتبار و نفوذ دوگرها را در منطقه شمال عراق و شرق عثمانی در زمان تیموریان نشان می*دهد. بنا به نوشته كارستن در سال 1776م. از جماعت دوگر یكهزار خانوار چادرنشین در ناحیه اورفا زندگی می*كرده*اند.
منبع وبلاگ ایل شاهسون 





نوع مطلب :
برچسب ها : ایل شاهسون بغدادی، طایفه کوسه لر، شمال آنتالیا محلی به نام كوسه*لر وجود دار، طایفه بزرگ آق قوینلوها، سلطنت آق قویونلوها،
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 13 دی 1395
admin blog

کتاب شاهسون 

همان‌گونه که از نام کتاب پیداست درباره‌ی تاریخ ایل شاهسون بغدادی، یکی از اقوام بزرگ و تأثیرگذار ایرانی است. این کتاب به سیر تاریخی، سیاسی و اجتماعی این قوم در سلسله‌های گوناگون حکومت‌های ایران می‌پردازد و از مبارزه‌ها،‌ دلاوری‌ها‌، شجاعت‌ها‌ و دفاع‌ آنان برای آسایش این مرز و بوم می‌گوید.
کتاب دارای تصویرها، اسناد و عکس‌های تاریخی جذاب و دیدنی از گذشته‌های دور است که روایت ایل شاهسون بغدادی را در گذر زمان بازگو می‌کند. هم چنین دارای جدول‌هایی می‌باشد که چگونگی گسترش و پدیدآمدن طایفه‌ها و تیره‌های گوناگون ایل را بیان می‌کند.
از آن جایی که در کتاب‌های تاریخ، درباره‌ی سرگذشت و تأثیر ایل شاهسون بغدادی، چیزی گفته نشده یا اندک اشاره‌ای شده است، مردم، حتی پژوهشگران شناخت جامعی از این قوم بزرگ و تاثیرگذار ایرانی ندارند، بنابراین این کتاب می‌تواند یکی از منابع بسیار ارزشمند در این زمینه باشد. از سوی دیگر به نسل جدید و امروزی ایل شاهسون بغدادی که اکنون شهرنشین‌های ساکن تهران، قم، ساوه و ... هستند و از پیشینه‌ی خود آگاهی چندانی ندارند، اطلاعات بسیار مفیدی از چگونگی زندگی نیاکان و اجدادشان ارائه می‌دهد.
این کتاب به کوشش آقای هرمز محیط تالیف شده است.
تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون، ایل شاهسون، شاهسون بغدادی، ایل شاهسون بغدادی،
لینک های مرتبط :

       نظرات
شنبه 9 مرداد 1395
admin blog

ایل شاهسون
معرفی ایل شاهسونReviewed byZmonAug 4Rating:

ایل شاهسون در واقع یک اتحاد بین چند طایفه است. شاهسون (یا به لهجه‌ی خودشان شَسَوَن) به زبان ترکی به معنای دوستدار شاه‌ است که علت اصلی تشکیل همچین اتحادی را باید در زمان شاه عباس صفوی جستجو کرد. وی به منظور تضعیف سرکردگان قزلباش تعدادی از تیره‌های قزلباش را ادغام کرد. در دوره صفویه طایفه های قزلباش تقریبا اداره همه امور مملکت تحت اختیار داشتند و در برابر شاه قدرتی بزرگ حساب می شدند؛ مورخان و سفرنامه نویس‌ها درباره این موضوع معتقدند که شاه‌عباس بزرگ برای کاستن نفوذ و نیروی حکمرانان سی‌ودو طایفه‌ی قزلباش را برای ایجاد سپاهی مجهز و منظم در یک‌دسته‌ی پیاده‌ی تفنگدار و یکدسته‌ی سواره آماده نمود. در ظاهر، شاه عباس هدف خود را از تشکیل و تجهیز این قشون ایجاد نیرویی رزم‌آور و ورزیده در برابر قوای «ینی چری» دولت عثمانی بیان می کرد اما نیت واقعی و هدف پنهانی وی مقابله با امرای خودکامه و نافرمان قزلباش و در نهایت قدرت و اعتبار این حاکمان را از بین ببرد.

 

ایل شاهسون

نمونه بارز این ادعا را می توان در نوشته های سرجان ملکم، مورخ و سفیر انگلیس مشاهده کرد: “شاه عباس اول از همان آغاز سلطنت ناگزیر به مقابله با زیاده طلبی امیران بزرگ قبایل قزلباش برخاست.

ایل شاهسون

وی بدین منظور، برخی از سران قزلباش را به خاک هلاکت نشاند و برای مقابله با طغیان قبایل قزلباش قبیله‌ای تاسیس نمود و آن را شاهسون یعنی دوستدار شاه نامید و از همه مردان قبایل خواست تا به عنوان عضوی از این قبیله ثبت نام نمایند. شاه این قبیله را به عنوان فداییان و سرسپردگان خاندانش در نظر گرفت و با حمایت ویژه‌ای که از این قبیله به عمل آورد، آن را از دیگران متمایز و بر جسته ساخت.”

ایل شاهسون

در حال حاضر این ایل بزرگ در نقاط مختلفی از کشور و حتی در کشورهای همسایه‌ مثل ترکیه و عراق سکونت دارند و در قرن اخیر بیشتر آنان مثل اکثر کوچ نشین های دیگر، شهرنشین شده‌اند. شاهسونی ها ترک زبان هستند که در شهرهای اردبیل، زنجان، شمال فارس و شهر ساوه ساکنند.

ایل شاهسون

ایل شاهسون به دو شعبه اصلی یکی شاهسون های آذربایجان که خود اینها نیز، به شاهسون اردبیل و شاهسون های مشکین شهر تقسیم می شوند که اولی از مراتع ییلاقی ارسباران استفاده می کنند وکه دومی از مراتع ییلاقی مشکین شهر.

ایل شاهسون

شعبه اصلی دیگرشاهسون های خرقان، خمسه، استان مرکزی، قم و تهران تشکیل می دهند که شاملشاهسون بغدادی؛ که در زمان نادرشاه از مناطق شمالی عراق به خراسان کوچانده شدند ولی بعدها به شیراز رفتند؛ شاهسون اینالو که از شیراز به استان مرکزی، قزوین و بخش های شمالی اراک فرستاده شدند وشاهسون خلیفه لو که بخش کوچکی از این ایل از مغان به خرقان شرقی قزوین کوچانده شدند، می شوند.

ایل شاهسون

از شاخه های اصلی و بزرگ ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی است که یکی از ایل‌های بزرگ ایران نیز می باشد و از دو شعبه‌ی “لک” و “آرخلو” و بیست و نه طایفه و دویست و بیست تیره و چند صد زیرتیره تشکیل می‌شود.

ایل شاهسون

نادرشاه‌افشار در سال ۴۶ـ ۱۱۴۵هجری قمری، هنگام نبرد با عثمانیان، هسته‌ی نخستین ایل شاهسون بغدادی را از نواحی اطراف کرکوک به خراسان کوچاند که باعث شد این ایل به “شاهسون ‌بغدادی” معروف شود.

ایل شاهسون

طایفه‌ها و تیره‌های گوناگونی از این ایل در منطقه‌های مختلف ایران، عراق، ترکیه و سوریه پراکنده شده‌اند. بعد از قتل نادرشاه، بدنه‌ی اصلی ایل بغدادی به نواحی فارس مهاجرت کرد و در اوایل حکومت قاجار در مناطق ساوه، قزوین، همدان و نواحی مجاور استقرار یافت و رشته کوه خرقان طی حکمی رسمی به عنوان محل یورت طایفه‌های آن تعیین شد. ساوه، تفرش، قم، همدان، ملایر، زنجان، قزوین، کرج، شهریار، ورامین، تهران و مناطقی از کردستان و کرمانشاهان از دوران ناصرالدین‌شاه تا کنون مناطق اسکان و استقرار این ایل بوده است.

تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام





نوع مطلب :
برچسب ها : طوایف، طایفه های ایل شاهسون، معرفی ایل شاهسون، شاهسون، ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی،
لینک های مرتبط : اخبار، عکس +تصاویر، گالری اورداپی،

       نظرات
یکشنبه 26 اردیبهشت 1395
admin blog

كتاب تاریخ شفاهی ایل شاهسون بغدادی

 به روایت فتح السلطان 

شاهسون بغدادی از ایلات اطراف تهران، ساوه، زرند و قزوین بوده‌اند كه ییلاق‌شان خلجستان و فراهان و قشلاق‌شان ساوه و زرند بوده‌است و در اطراف قزوین به سی طایفه منقسم می‌شدند و چادر نشین بودند.

ایل شاهسون بغدادی یکی از اقوام بزرگ و تأثیرگذار ایرانی است. این ایل نقش و تاثیر سیاسی و اجتماعی بسیار مهمی در دوره‌های تاریخی ایران به ویژه دوره‌های؛ قراقویونلوها، آق‌قویونلوها، صفوی، افشار، زند، قاجار و پهلوی داشته است. از آن جایی که در کتاب‌های تاریخ، درباره‌ی سرگذشت و تأثیر ایل شاهسون بغدادی، بسیار كم گفته شده یا اندک اشاره‌ای شده است، مردم، حتی پژوهشگران شناخت جامعی از این قوم بزرگ و تاثیرگذار ایرانی ندارند، از سوی دیگر نسل جدید و امروزی ایل شاهسون بغدادی که سال‌های زیادی است شهرنشین‌های ساکن تهران، قم، ساوه، همدان، قزوین و دیگر نقاط ایران هستند از پیشینه‌ی خود آگاهی چندانی ندارند. گفتنی است به علت نوع زندگی و مهاجرت‌های تاریخی ایل شاهسون بغدادی شماری از افراد این ایل اكنون در تركیه، عراق و دیگر كشورهای همسایه زندگی می‌كنند.

ایل شاهسون

ایل شاهسون یک اتحادیه‌ی میان طایفه‌هاست که در زمان شاه عباس صفوی از ادغام شماری از تیره‌های قزلباش و به منظور تضعیف سرکردگان قزلباش ایجاد شد. شاهسون (یا به لهجه‌ی خودشان شَسَوَن) به زبان ترکی به معنای دوستدار شاه‌ است. نویسندگان تاریخ‌ها و سفرنامه‌ها در این قول معتقدند که شاه‌عباس بزرگ برای کاستن نفوذ و نیروی حکمرانان سی‌ودو طایفه‌ی قزلباش که درآن روزگار تمشیت و اداره‌ی همه‌ی امور مملکت را در دست داشتند و قدرتی بزرگ و خودکامه در برابر پادشاه به شمار می‌آمدند به ایجاد سپاهی مجهز و منظم در یک‌دسته‌ی پیاده‌ی تفنگدار و یکدسته‌ی سواره همت کرد.

در ظاهر، بهانه‌ی‌ آن پادشاه از تشکیل و تجهیز این قشون پدیدآوردن نیرویی رزم‌آور و ورزیده در برابر قوای «ینی چری» دولت عثمانی بود اما هدف واقعی و پنهانی وی مقابله با امرای خودسر و نافرمان قزلباش و از میان برداشتن قدرت و اعتبار ایشان به شمار می‌آمد.

ایل بزرگ شاهسون در منطقه‌های گوناگون ایران و كشورهای همسایه‌ی ایران، همچون تركیه و عراق استقرار یافته‌اند و در قرن اخیر بیشتر آنان شهرنشین شده‌اند.

ایل شاهسون بغدادی

ایل شاهسون بغدادی از شاخه های اصلی و بزرگ ایل شاهسون و یکی از ایل‌های بزرگ ایران است. این ایل از دو شعبه‌ی "لک" و "آرخلو" و بیست و نه طایفه و دویست و بیست تیره و چند صد زیرتیره تشکیل می‌شود. هسته‌ی نخستین ایل شاهسون بغدادی را نادرشاه‌افشار در سال 46ـ 1145هجری قمری، هنگام نبرد با عثمانیان از نواحی مجاور کرکوک به خراسان کوچاند. علت معروف شدن ایل مزبور به "شاهسون ‌بغدادی" هم از این رو بوده است. طایفه‌ها و تیره‌های گوناگونی از این ایل در منطقه‌های مختلف ایران، عراق، ترکیه و سوریه پراکنده شده‌اند. بدنه‌ی اصلی ایل بغدادی پس از انتقال به خراسان با وقوع قتل نادرشاه به نواحی فارس مهاجرت کرد و در اوایل حکومت قاجار در مناطق ساوه، قزوین، همدان و نواحی مجاور استقرار یافت و رشته کوه خرقان طی حکمی رسمی به عنوان محل یورت طایفه‌های آن تعیین شد. ساوه، تفرش، قم، همدان، ملایر، زنجان، قزوین، کرج، شهریار، ورامین، تهران و مناطقی از کردستان و کرمانشاهان از دوران ناصرالدین‌شاه تا کنون مناطق اسکان و استقرار این ایل بوده است.

درباره‌ ایل شاهسون بغدادی

ایل شاهسون بغدادی که در حال حاضر به جز چند صد خانوار که زندگی عشایری دارند، بقیه در تهران، ساوه، قم، ورامین، شهریار، همدان، ملایر، زنجان، قزوین، کرج و سایر نقاط ایران اسکان پیدا کرده‌اند، از 29 طایفه، 220تیره، و صدها گوبک تشکیل می‌شوند. هسته‌ی اولیه ایشان در حمله نخست نادر به بغداد در سال 1145 هـ. ق. از نواحی مجاور کرکوک به خراسان کوچانیده شد، که پس از مرگ نادرشاه به شیراز رفت، و بعد از مرگ کریم خان زند به وسیله‌ی آقامحمدخان قاجار در حوزه‌ی ساوه و کوه‌های خرقان استقرار پیدا کرد. امور سیاسی ایل به دست رئیس، ایل بیگیان یا ایل بیگی، کدخدایان، و ریش سفیدان بوده است. ریاست ایل، که گاهی مستقل و گاهی با حکومت زرند و ساوه بوده، همیشه توسط حکومت مرکزی به عنوان نانخانه به اشخاص مورد نظر حکومت وقت داده می‌شده است. اما ایل بیگیان یا ایل بیگی به عنوان پل ارتباطی با ایل و دستگاه حکومتی، فرمان خود را از شاه وقت دریافت می کرده‌اند. در زمان قاجاریه ایل شاهسون بغدادی دارای سه ایل بیگی (لک - آرخلو - کلوند) بوده است. منصب ایل بیگی بیشتر موروثی بوده است، اما موارد استثناء نیز ملاحظه می‌شود. کدخدایان نیز، که در راس طوایف بوده‌اند، غالبا منصب موروثی داشته‌اند. اما در این موارد هم موارد استثناء کم نیست. ریش سفیدان در راس تیره و در میان "اوبه" که بیشتر یک واحد اقتصادی است تا سیاسی، وجود داشته‌اند و مقامشان الزاما موروثی نبوده است. عشایر بغدادی را دولت از سال 1307 شمسی به اسکان دائم و تخته قاپو فرا می‌خواند، اما تا سال 1315 طول می‌کشد تا قسمت اعظم ایل اسکان پیدا کنند. بعد از شهریور 1320 مجددا بسیاری از بغدادی‌ها به ییلاق و قشلاق می‌پردازند، و محمدعلی‌خان صمصامی با دریافت حکم ریاست ایل از فرمانداری ساوه تا سال 1336 سعی خود را بر تشکل مجدد عشایر شاهسون بغدادی مصروف می‌دارد. اما اختلافات داخلی و درگیری‌های خارجی با خوانین محلی، و تاثیرات ناشی از سقوط مصدق در ترکیب گروه‌های قدرت، و غیره موجب از کف رفتن ییلاقات متعلق به ایل و اسکان عشایر بغدادی می‌شود.

پیشینه‌ی تاریخی ایل شاهسون بغدادی

درباره‌ی شاهسون‌های بغدادی و پیشینه‌ تاریخی آن‌ها مینورسكس و هنری فیلد مطالبی نوشته‌اند. مینورسكی معتقد است كه این‌ها در زمان شاه عباس اول از شیراز به ناحیه ساوه آمده‌اند. هنری فیلد می‌نویسد: "...اعتقاد بر این است كه شاهسون‌های بغدادی در خلال عصر صفوی مهاجرت كرده و در نزدیكی بغداد مسكن گرفته‌اند و در زمان نادرشاه از آن‌جا به شیراز برگشته‌اند. در زمان كریم خان زند جای ثابت و مشخص نداشته‌اند، تا این كه به آقامحمدخان قاجار پیوسته‌اند و او ایشان را در زیستگاه كنونی‌شان مستقر ساخته است."

این كه هنری فیلد از مهاجرت شاهسون‌های بغدادی در دوران صفوی به نزدیكی بغداد سخن می‌گوید، با توجه به سیاست جابجایی ایلات و عشایر آن زمان ممكن است صحیح باشد. اما ردیابی این امر در منابع آن دوران برای نویسنده این مقاله میسر نگردیده است. متاسفانه هیچ‌كدام از محققین دانشمند قول خود را مستند به مرجع موثقی نكرده‌اند.

مرحوم فتح السلطان- علی‌اكبرخان قرابیگلو- از عمویش ایمانعلی خان نقل می‌كرد كه هفتاد طایفه‌ی لك و آرخلو در مرز عثمانی سرحددار ایران بوده‌اند كه توسط نادرشاه به خراسان كوچانیده شده‌اند. پس از مرگ نادرشاه به شیراز آمده‌اند و پس از مرگ كریم خان توسط آقامحمدخان قاجار در منطقه ساوه استقرار پیدا كرده‌اند. شواهد چندی وجود دارد كه نظر خود شاهسون‌های بغدادی را مقرون به واقع نشان می‌دهد:

الف - وجود چنین باوری كه نادرشاه آن‌ها را به خراسان كوچانیده است. ب- وجود ترانه‌هایی كه در آن‌ها مسیر احتمالی مهاجرت اینان (تبریز، خراسان، شیراز، و مناطق آخرین محل استقرار) اشاره شده است.

ج- این كه در منابع تاریخی معاصر نادر از انتقال ایلات و عشایر از نواحی ذهاب و كركوك به خراسان سخن رفته است. به طوری كه محمد كاظم در ذیل وقایع حمله‌ی نخست نادر به بغداد می‌نویسد كه وی از منطقه‌ی ذهاب " ...جماعت قرابیات و زنگنه و باجلان را كوچ داده، روانه دیار خراسان نمود كه رفته در محال دارالسلطنه هرات سكنا نمایند... و به قدر چهار-پنج هزار نفر از آن جماعت ملازم گرفته مامور ركاب گردانید."

میرزا مهدی خان استرآبادی نیز در ذیل وقایع نخستین حمله نادر به بغداد از كوچانیده شدن گروهی از طایفه از بغداد به خراسان سخن می‌گوید. وی می‌نویسد:"... دوهزار نفر از طایفه بیات كه در هشت فرسخی كركوك سكنی داشتند، كوچانیده روانه خراسان ساختند.

د- وجود جماعت شاهسون در نواحی كركوك :در سیاحت‌نامه‌ی حدود محمد خورشید پاشا عضو كمیسیون تعیین حدود ایران و عثمانی – به وجود سی خانوار چادرنشین «شَهسَوَن» (افراد ایل شاهسون بغدادی نیز خود را شَسَوَن می‌نامند) در دوز خورماتو به سال 1264 هـ.ق. اشاره شده است.

ه - امكان ردیابی برخی از طوایف مهم ایل شاهسون بغدادی در سابقه تاریخی مناطق شرق و جنوب تركیه، شرق و شمال سوریه، و شمال عراق.

لک: عباس عزاوی می‌نویسد كه لك‌ها از قبایل ایرانی هستند كه در شمال و جنوب عراق پراكنده‌اند و در بخش مندلی تابع قبیله قراالوس بوده‌اند.

در مورد لك‌های تابع قبیله‌ی قراالوس نكته‌ی جالب توجه در این‌جاست كه اینان در سال 1120هـ.ق.(یعنی در حدود 25سال قبل از كوچ احتمالی ایل بغدادی به خراسان) ترك زبان و شیعه مذهب بوده‌اند.

پیش‌تر از این تاریخ، اسكندر بیك تركمان نیز ذیل وقایع سال 1034 هـ.ق. -حمله شاه عباس به بغداد- از قلعه‌ی لك بغداد(قلعه زهاب) واقع در نزدیكی قلعه‌ مندلی، و پیوستن دارنده‌ی آن -حاجی بیک لک- به شاه عباس و مورد مرحمت قرار گرفتنش سخن به میان آورده است.

كه با توجه به وحدت مكانی، بعید نیست لك متعلق به قبیله‌ی قراالوس از بقایای لک مورد اشاره اسكندر بیك بوده باشد. محمد خورشید پاشا نیز در سیاحت‌نامه‌ی حدود به وجود پنجاه خانوار چادرنشین لک در دوزخورماتو و هشت خانوار در كركوك اشاره دارد.

كارستن نیبور نیز در سال 1764 م. از وجود یك‌هزار چادرنشین لک در ناحیه بین سیواس و آنكارا خبر می‌دهد.

كوسه‌لر: كوسه‌لر بزرگ‌‌‌ترین طایفه‌ی شعبه‌ی لک ایل شاهسون بغدادی است. بر اساس گزارش‌های اسكان عشایر در عثمانی، در سال 1708میلادی. جماعت حاجی بهاءالدین‌لو در قریه‌ی «كوسه‌لر» از توابع گلنار اسكان داده می‌شوند.در قرن نوزدهم نیز، بنابر تحقیقات فاروق سومر، طایفه‌ی كوسه‌لر در «نازیللی» ولایت آیدین زندگی می‌كرده‌اند. در داستان «دوقلوهای ترک» خانم جاهید اوچوق از «مزرعه‌ی كوسه‌لر» یاد شده است. هم اكنون در شمال آنتالیا محلی به نام كوسه‌لر وجود دارد و افراد بسیاری نیز در محلات فاتح، بایرم پاشا، زیتون بورنو، باغچه لیاولر، كوچوک كوی، یدی كوله، باغجیلار، قاضی عثمان پاشا، مرتر، حوجا مصطفی پاشا، و بكیركوی استانبول زندگی می‌كنند كه نام فامیل‌شان «كوسه‌لر» است.

موصلو: از طوایف تركمان نواحی دیاربكر و یكی از دو طایفه بزرگ آق قوینلوها بوده، و حكومت آن جا را در زمان سلطنت آق قویونلوها در دست داشته است. موصلوها به سركردگی امیر بیك موصلو در سال913هـ.ق. به نیروی شاه اسماعیل پیوستند و از جمله قزلباشان شدند. یحیی بن عبداللطیف قزوینی ذیل وقایع این سال می‌نویسد:"... امیر بیك موصلو كه از جانب آق قوینلو مدت‌ها والی دیاربكر بود، با اقوام و اتباع واویماق موصلو به عز بساط بوس همایون مفتخر گشت و هدایای بسیار به موقف عرض رسانید و دیاربكر داخل محروسه شد و ایالات آن‌جا به پیرمحمدخان استاجلو قرار گرفت... و حضرت اعلی، امیر بیك موصلو را به منصب مهرداری همایون سرافراز گردانید.

از سال 927 تا 935 هـ.ق. نزدیك به یك دهه حكومت در بغداد در دست بزرگان موصلو بود، تا این‌كه در سال اخیر شاه طهماسب آن‌جا را فتح كرده و به حكومت آنان خاتمه می‌دهد.

دوگر: از طوایف مهم ساكن آناطولی، سوریه و عراق- موصل- ماردین و كركوك - دقوق - كه درگیری‌های بین قراقویونلوها و آق‌قویونلوها موجبات تقسیم و پراكندگی بسیار آنان را فراهم آورد. از طوایف دوگر در ناحیه‌ی اردبیل نیز وجود دارند كه توسط قراقویونلوها به آن‌جا كوچانده شده‌اند و اصالتا متعلق به دوگرهای "اورفا" می‌باشند. ابوبكر طهرانی درباره دوگرها می نویسد: "... دمشق خواجه كه از امراء دگر بود و بیست هزار خانه را سردار و صاحب اختیار بود و رها (اورفای امروز)... و ... از آن او بود... در كنار آب فرات قشلاق و یغموربیك... كه مهتر امراء دگر بود با هزارخانه كه تابع او بودند و سه هزارخانه دیگر نوكر عثمان بیك (پدربزرگ اوزون حسن) شدند.

این قول میزان اعتبار و نفوذ دوگرها را در منطقه شمال عراق و شرق عثمانی در زمان تیموریان نشان می‌دهد. بنا به نوشته كارستن در سال 1776م. از جماعت دوگر یكهزار خانوار چادرنشین در ناحیه اورفا زندگی می‌كرده‌اند.

كلوند: بنابر گزارش محمد خورشید پاشا در سیاحت‌نامه حدود، در سال 1264ه.ق. بیست و پنج خانوار چادرنشین از طایفه كله‌وند در دوزخورماتو زندگی می‌كرده‌است.

و- وجود مشابهت لهجه‌یی و همگونی ضرب‌المثل‌ها و داستان‌ها بین شاهسون‌های بغدادی و طوایفی از ترك‌های كركوك كه ساكن "تل عفر"، "آلتین كوپرو"، "تیسین"، "بشیر"ریا، "تازه خرماتو"،" توزخرماتو" ، "امام زین العابدین"، "قاراتپه"، و "بیات لار" هستند.

با توجه به شواهدی كه ارائه شد، نویسنده بر این باور است كه هسته اولیه‌ی ایل شاهسون بغدادی از نواحی كركوك به درون ایران كوچانده شده، و به احتمال قریب به یقین از همان بیاتها و یا طوایف ابوابجمع و وابسته یی بوده است كه میرزا مهدی خان استرآبادی به كوچ آنان از كركوك به خراسان اشاره كرده است.

درباره‌ی نحوه مهاجرت و وضعیت ایل طی مدت استقرارش در خراسان و شیراز منبع موثقی در دسترس نیست. مرحوم فتح‌السلطان، كه بیش از یك صد سال عمر كرد (وفات1357)، از قول عمویش ایمانعلی خان كه یكصدو بیست سال عمر كرده بود، برای نویسنده نقل می كرد كه: جانی بیگ بزرگ ایل در سرحد عثمانی بوده است. سرخاب، یوسف و قاسمعلی خان برادران او بوده‌اند و قاسمعلی خان سركرده نظامی ایل بوده است. در دوران؛ آشوب و سقوط اصفهان، احمدپاشا از قاسمعلی خان قول عدم تعرض گرفته مناطق غرب ایران را به تصرف خود در می‌آورد. نادر در حمله به بغداد پس از غارت ایل امر به كشتن قاسمعلی خان می‌دهد ولی با وساطت میرزا مهدی خان از كشتن او صرف نظر می‌كند. طوایف لك و آرخلو به خراسان عزیمت می‌كنند و قاسمعلی خان به خدمت نادر در می آید و به مقام میرآخوری می رسد. در بازگشت از هند به دلیل سرپیچی از امر نادر و به همراه آوردن غنایم مغضوب واقع شده و (به امر نادر گوش و یا بینی او را می‌برند). وی در همین زمان در خراسان فوت می‌كند و در كنار سقاخانه حرم امام رضا به خاك سپرده می شود. به دنبال این حادثه، ایل شاهسون بغدادی اعتبار نخستین خود را از دست داده و در پی مرگ نادر از خراسان به شیراز مهاجرت كرده است. در شیراز، كریم خان زند به امید چیرگی بر دشمنان با علی خان شاهسون از تیره قاسملو پیمان اتحاد می بندد. پس از پیروزی كریم خان، علی خان شاهسون رئیس سواره نظام ایل شاهسون بغدادی در نزد او می شود. با مرگ كریم خان ایل شیراز را ترك می كند و سرانجام توسط آقامحمدخان در منطقه‌ی ساوه مستقر می‌گردد.

صحت تاریخی این قول بر نویسنده این رساله معلوم نشد. هرچند در كتاب فریزر از قاسم بیك خان، كه ناظم مناظم و اعتمادالدوله نادر بوده، ذكرنامی شده و از علی خان شاهسون در ذیل وقایع دهه 1170ه.ق. از قبیل سركوب افغان‌ها در مازندران، مبارزه با نصیرخان در حاشیه خلیج فارس، محاصره ارومیه، مبارزه با زكی خان، و محاصره كرمان و مبارزه با تقی خان درانی- مبارزه ای كه به مرگ علیخان انجامید- در منابع دوره زندیه به تفصیل سخن رفته است.

درباره انتقال این ایل از شیراز به منطقه ساوه، در ذیل میرزا عبدالكریم بر تاریخ گیتی گشا از كوچانیدن ایلات عراقی از شیراز به عراق توسط آقامحمدخان قاجار به هنگام ورود به شیراز سخن به میان آمده است، اما نامی از ایلات كوچ داده شده برده نشده است.

وجود طوایف و تیره های همنامی چون:لك، آرخلو، احمدلو، موصلو، و قوتولو بین ایل‌های بغدادی و قشقایی، و اظهار صریح عشایر متعلق به تیره توللی در هر دو ایل مبنی بر وجود همبستگی تاریخی با یكدیگر، جای شبهه ای در انتقال ایل شاهسون بغدادی از شیراز به منطقه ساوه باقی نمی گذارد. بعلاوه اینكه، ترانه ای بین عشایر شاهسون بغدادی وجود دارد كه در وصف كوههای شیراز است و گوینده آرزوی گذر از آنها را می كند. نیز هنری فیلد از علی قوردلوهای كوهمره سخن می‌گوید كه همنام با یكی از طوایف شعبه لك ایل شاهسون بغدادی است.

اما، نخستین سندی كه حكایت از استقرار ایل بغدادی در بودباش كنونی اش می كند، به سال 1220 ه.ق. باز می گردد كه طی آن ایل بیگی گری " طایفه شاهسون " بغدادی به همت خان از طایفه ساتلو داده شده است. هر چند جزو اسناد ملكی سندی به تاریخ 1200ه.ق. وجود دارد ولی نامی از شاهسون بغدادی در آن برده نشده است.

طایفه‌های ایل شاهسون بغدادی

ایل شاهسون بغدادی از دو شاخه‌ی اصلی لک‌ و آرخلو تشکیل شده است:

  • لک‌:

کوسه‌لر ، یاری‌جانلو ، میختوندلو ، دللر ، قاراقویونلو ، حاقی‌جانلو ، احمدلو ، الی‌قوردلو ، ساتولو ، قوتولو ، دولت‌وند ، چلب‌لو ، شرف‌لو ،کُرد

  • آرخلو:

قاسم‌لو ،کلوند ،موصولو (موسولو) ،سولدوز ،حسین‌خانلو ،دوگر ،کرم‌لو ،قرنلو،خدرلو ،غریب‌لک‌لو ،نقدورلو ،اتک‌باسانلو ،نلقاز (نیک‌کز) ،خمسه‌لو ،زیلیف‌لو ،ذولفقارلو ،آلوار یا کارون‌لو

طایفه‌ی کوسه‌لر

کوسه‌لر نام طایفه‌ای بزرگ از ایل شاهسون بغدادی است که توسط شاه عباس در ائتلاف اتحادیه‌ی ایل‌های تشکیل دهنده‌ی سپاهیان شاهسون قرار گرفت و پس از بازگشت آنان به عراق نادرشاه قریب به اتفاق آن‌ها را از منطقه‌ی کرکوک و موصل به خراسان وافغانستان کوچاند. این ایل پس از استقرار در ایران دوران صفوی و زند و افشار و قاجار در جغرافیای ایران جابه‌جا شده و در حوالی آذربایجان، قزوین، شیراز، اصفهان و تهران که پایتخت بوده‌اند، اسکان یافته‌اند. پیش از آخرین اسکان که در منطقه‌ای بین ساوه، همدان و قزوین بوده، دارای تاریخچه مشخص بوده و متعاقب آن در دوران پهلوی اول مانند سایر عشایر کوچ‌رو تخته‌قاپو شده و اسکان یافته است. اسکان عشایر این ایل و طایفه‌ها و تیره‌های وابسته را به شهرهای اطراف کوچانده و نسل امروزی این مردم هم اکنون در شهرهای تهران، کرج، ساوجبلاغ، قم، اراک، ساوه و برخی در روستاهای قدیمی اطراف ییلاق‌ها و قشلاق‌های گذشته روزگار خود را سپری می‌کنند. به نظر روستای کوسه‌لر از محل‌هایی باشد که زمانی این طایفه از شاهسون‌ها در آن سکونت داشته یا ییلاق و قشلاق آن‌ها بوده است. مقایسهٔ لهجه‌ی روستاییان یا دامداران آن اطراف یا داستان‌های پیرمردها و پیرزنان باقی مانده می‌تواند تا حدودی به روشن شدن این مطلب کمک کند. روایتی نیز در طایفه است که واژه‌ی کوسه‌لر، مخفف و ترکی شده‌ی واژه‌ی کوه‌سار و به معنی اهالی کوه‌سار است، چرا که در گذشته این طایفه بیشتر در منطقه‌های کوهستانی به سر می‌برده است.

كوسه‌لر بزرگ‌‌‌ترین طایفه‌ی شعبه‌ی لك ایل شاهسون بغدادی است. بر اساس گزارش‌های اسكان عشایر در عثمانی، در سال 1708میلادی. جماعت حاجی بهاءالدین‌لو در قریه‌ی «كوسه‌لر» از توابع گلنار اسكان داده می‌شوند. در قرن نوزدهم نیز، بنابر تحقیقات فاروق سومر، طایفه‌ی كوسه‌لر در «نازیللی» ولایت آیدین زندگی می‌كرده‌اند. در داستان «دوقلوهای ترك» خانم جاهید اوچوق از «مزرعه‌ی كوسه‌لر» یاد شده است. هم اكنون در شمال آنتالیا محلی به نام كوسه‌لر وجود دارد و افراد بسیاری نیز در محلات فاتح، بایرم پاشا، زیتون بورنو، باغچه لیاولر، كوچوك كوی، یدی كوله، باغجیلار، قاضی عثمان پاشا، مرتر، حوجا مصطفی پاشا، و بكیركوی استانبول زندگی می‌كنند كه نام فامیل‌شان «كوسه‌لر» است.

طایفه‌ی کوسه‌لر شامل دو تیره‌ی اصلی است: 1 - تیره‌ی خاصا 2 - تیره‌ی آلوار (لرها)

تیره اصلی خاصا:

جانی‌لو (بزرگ) - قرابكلو - سرخابلو - یوسف‌لو - مدرم‌خانلو

تیره آلوار(لرها) :

خداویرنلو - تمیرلو - علی‌بگلو - كرلو - كیچكین‌علی - كیتین‌علی - شنبه‌لو - جمعه‌لو - یساول‌لو - رمضان‌لو - چای‌چامورلو - کرداسدخان (قنبرلو) - ترکمن - سلمان‌لو

ساختار اجتماعی ایل شاهسون

هرم سازمان تولیدی ایل شاهسون از خانوار آغاز و به تیره و طایفه ختم می‌شود. در گذشته ریاست طوایف را خان‌ها به عهده داشتند که امروز از مزایای اجتماعی-اقتصادی و سیاسی شایانی برخوردار بودند ولی قدرت آن ها در برابر خوانین ایلیاتی سایر عشایر مانند قشقایی بسیار ناچیز بود. در راس هر رده کوچک نیز مسؤلی قرار داشت که آق سقل نامیده می‌شد.

تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام





نوع مطلب :
برچسب ها : تاریخ شفاهی ایل شاهسون بغدادی، شاهسون، ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی، معرفی کتاب ایل شاهسون، دانلود کتاب تاریخ شفاهی ایل شاهسون،
لینک های مرتبط : گالری اورداپی، عکس +تصاویر،

       نظرات
یکشنبه 26 اردیبهشت 1395
admin blog


( کل صفحات : 5 )    ...   2   3   4   5