لوگوی جشنواره وب و موبایل ایران
 
ایل شاهسون
ایل بزرگ شاهسون
درباره وبسایت


با سلام خدمت شما همراهان عزیز وجود یک وبسایت برای ایل بزرگ شاهسون قابل محسوس بود تصمیم گرفتیم با کمک عده ای از فرهیختگان عزیز اولین سایت ایل شاهسون را راه اندازی کنیم به امید اتحاد ایل شاهسون .
درباره ایل شاهسون:شاهسون بغدادی. [سَ وَ نِ بَ] از ایلات تُرک اطراف تهران، ساوه، زرندوگرماب وزنجان و قزوین بوده‌اند که ییلاق‌شان خلجستان و فراهان و قشلاق‌شان ساوه و زرند بوده‌است و در اطراف قزوین به سی طایفه منقسم می‌شدند ... . (جغرافیای سیاسی کیهان ص۱۱۲)
مذهب شاهسون‌های بغدادی از زمان صفوی یا پیش از آن شیعهٔ دوازده امامی بوده‌است. شاهسون‌ها در تغییر مذهب رسمی ایران به شیعه نقش مهمی داشته‌اند.

شاهسون ایل بغدادی ازدو سر شاخه زیر تشکیل شده است :

1 لک

2 آرریخلی .

که هر کدام از این سر شاخه ها دارای طوایفی می باشند .

مجموع طوایف ایل شاهسون بغدادی 32 طایفه به شرح زیر می باشد :

1 قاراقویونلو

2 کوسه لر

3 دلیلر ( دللر )

4 سولدوز

5 یارجانلی

6 حاققی جانلی

7 احمدلی

8 موسولو

9 شرفلی

10 کرملی

11 کله ون

12 موختابند لی ( موخته ون لی )

13 قرنلی ( قرللی )

14 چلبلی

15 ذولفوغارلی

16 کاروانلی

17 اتک باسانلی

18 میغن

19 نیلغاز

20 دوگر

21 قوتولو

22 ساتیلی

23 حوسن خانلی ( حسین خانلی )

24 اینانلی ( ایناللی )

25 الی قوردلو ( علی قوردلو )

26 خیدیرلی

27 قسیملی ( قاسم لو )

28 زیلیق لی

29 قریب لک

30 حسن لی

31 آغ قویونلو

32 دئولته ون

قشلاق این ایل از گوی داغ ( کیلومتر ۵۰ اتوبان قم - تهران ) شروع و تا اطراف شهر ساوه و زرند پراکنده اند

ییلاق این ایل هم اطراف شهرستانهای قروه ، رزن و آوج همدان بوده است.

مدیرسایت :حجت فاتح

ارسال متن و اشعار در تلگرام با شماره :09125550828

مدیر وبسایت : admin blog
نویسندگان
صفحات جانبی
آمار سایت
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

 شاهسونان فارس

شاهسون های فارس 


پس از روی کار آمدن دولت مقتدر صفوی و اعلام شاهی سون از طرف شاه عباس بزرگ ، شاهسون از درون قزلباش جوشید.چنانکه عده ای از اینالوهای فارس به فرماندهی اجداد سرتیپ غلامحسین خان فرزند شهاب الملک شاهیسون شدند و درون ارتش صفوی  در برقراری امنیت فارس کوشیدند در این اثنا به دستور سردار امامقلی خان پسر اللهوردی خان ، سردار یزرگ صفوی به همره عده ای از شاهسون ها ی آق قو یونلو  از دشت مغان و اصفهان به فارس آمدند وبه همراه شاهسون های اینالو در فارس ماندند و در برقراری امنیت ایلات ، شهرها و راه ها تلاش کردند، در همین زمان بود که دولت مقتدر صفوی امامقلی  خان  را به همراه سپاهی مجهز به جنگ با پرتغالی ها فرستاد که جزایر هرمز وخلیج فارس را اشغال کرده بودند. سپاه شاهسون دلاورنه  و شجاعانه به فرماندهی امامقلی خان  جنگیدند و تسلط دوباره ایران را برجزایر هرمز ، بحرین و سواحل جنوبی خلیج فارس تثبیت کردند.که بندر گامبرن در همین زمان به بندر عباس تغییر نام پیدا کرد. سالها شاهسون ها در قالب ارتش میلشیایی و عشایری خود  و هزینه کم و درون ایلی، نظم و امنیت را در ایران و سواحل جنوبی خلیج فارس ، حاکم کردند.پس از بقدرت رسیدن نادر شاه افشار شاهسون ها به همراهی او در جنگ کرنال و فتح هندوستان دلاوری های کردند.شاهسون های فارس در زمان کریم خان زند نیز در برقراری امنیت کشور کوشیدند. 

آغاز حکومت قاجار و شرکت در جنگ روسیه دوره جدیدی برای مردم ایل از جمله شاهسون ها می باشد که متاسفانه بخش اعظیمی از ییلاقات و قشلاقات شاهسون در قفقاز از دست رفت. در دوره  قاجاره به دستور آقا محمد خان عده ای از شاهسون ها به اطراف قم و ساوه مهاجرت کردند.

فشار های مالیاتی قاجار در سالهای 1320 قمری باعث  کردید که کلانتر ایل شاهسون فارس رجبعلی خانشاهسون ،با تعدادی از افراد ایل کوچ اجباری و به سیرجان ،یزد ، شهر بابک و سپس خراسان  مهاجرت کنند. که اکنون تعدادی از شاهسون های فارس در حومه‌ی سرخس روستاهای «بق‌بقو»، «سنگ سپر»، «کهنو»، «شهرک جدید شهید رجایی» و «شهرک رضویه» از حومه مشهد مقدس ساکن‌اندو روی هم رفته جمعیت آن‌ها به چهارصد خانوار می‌رسد و شهرت شاهسون دارند. یکی از اشخاص معروف حومه‌ی سرخس مشهد مقدس «حاج‌حسین‌خان شاهسون» می‌باشد. بعد از مهاجرت رجبعلی  خان به مشهد کلانتری ایل شاهسون را عباس خان شاهسون بر عهد میگیرد  که در این زمان ایل شاهسون در دره‌های جنوب شرقی شیراز ییلاق و قشلاق می‌كرده‌اند. سردسیرشان حدود آباده‌ی تشك (taçk) و گرمسیرشان سواحل جنوبی دریاچه‌ی بختگان و حوالی  حاجی اباد داراب بوده است. عباس خان کلانتر ایل و برادرش علی خان  بعلت تمرد و عدم پرداخت مالیات به دستور حاکمان فارس  در منطقه ای نزدیکی آب چنار که اکنون به نام عباس خان زهری الن  معروف می باشد مسموم و به قتل می رسند. در همین زمان  تعدادی از شاهسون ها با فردی به نام رمضان شاهسون به سمت لارستان کوچ میکنند. بعد از قتل عباس خان کلانتری ایل به پسر ایشان عسکر خان که جوانی رشید و شجاع بوده پیشنهاد میگردد که ایشان کلانتری ایل را نمی پذیرد . بعد از عباس خان  توسط  قوام شیرازی و ایلخان  عرب شیبانی  کلانتری ایل به شیر محمدخان شاهسون سپرده میشود . پس از تخته‌قاپو  ( یکجا نشینی)  ایل شاهسون به سرپرستی شیرمحمدخان با تعدادی از خانوارهای شاهسون در روستائی به‌نام «سجل‌آباد» سكونت میکند. 

  شاهسونان فارس كه از دیرباز در درّه‌های جنوبشرقی شیراز ییلاق و قشلاق میكردند با روستای سجل‌آباد- كه در مسیر اطراق تابستانه و كوچشان بود- در تماس و مراوده بودند و با مردم آن دادوستد داشتند و برخی ازآنان هم به‌عللی از جمله مرگ‌ومیر دامهایشان دركنار سجل‌آباد سیاه‌چادرهای خود را برافراشته بودند و همانجا ماندگار شده بودند و به كشت‌وكار پرداخته‌بودند.

دراثر گذشت زمان تعداد این‌گونه خانوارها افزونی یافت و سجل‌آباد به‌صورت روستائی درآمد كه درحدود نیمی از ساكنانش شاهسونان چادرنشین بودند. به‌سبب ناامنی‌های زنان و راهزنیهای بیشكار كلانتر شاهسونان- شیرمحمدخان- بر‌آن شد كه برای نگهداری دامهای خود و قبیله‌اش از دستبرد شبانه‌ی راهزنان، در اطراقگاه ییلاقی شاهسونان قلعه‌ای بنا كند و چون به پشتیبانی خویشاوندان خود كه در اطراف سجل‌آباد ماندگار شده بودند، چشم داشت حوالی آن روستا را برای این مهم مناسب یافت و دركنار سجل‌آباد قلعه‌‌ای بنا كرد این قلعه كه دراثر سرخی خاكهای منطقه نمای سرخی دارد هنوز در زاویه‌ی شمالشرقی روستا پدیدار است

با ایجاد این قلعه پیوند شاهسونان با سجل‌‌آباد و مردمش استوارتر شد و درهمان زمان «محمد نعیمی» نامی یكی از مالكان محلی كه قسمتی از زمینهای سجل‌آباد را در تصرف دشات برای بهره‌گیری بیشتر ازآن زمینها و گماشتن شاهسونان به‌كار كشاورزی به‌ایجاد قناتی كمربست و بدین‌ترتیب قنات محمدآباد- كه از دامنه‌های غربی رشته‌ی شمالی كوهستان «تودج tudej» می‌آید و یكی از بزرگترین و پرآب‌ترین قنات‌های دهستان خیر است- دائر شده و برای شاهسونان سجل‌آباد هم اشتغالی مناسب فراهم آمد

در سال 1295 كه شاهسونان فارس در دهستان رستاق شهرستان نیریز و دهكده‌های كوچك دیگر مانند چنار و مشرق نیریز- هُرگان،- مشرق نیریز-، الله‌آباد- شمالغربی اصطهبانات-، حاجی‌آباد  سورمق خاكی شدند شیرمحمدخان كلانتر با انبوهی از خانوارهای شاهسون به قلعة قرمز روی آورد و بدین‌ترتیب بزرگترین روستای شاهسون‌نشین استان فارس در سواحل جنوبی دریاچه‌‌ی بختگان پدید آمد. سجل‌آباد روستائی كوچك بود. با قناتی نه‌چندان پُر آب و كشتزارانی نه‌چندان گسترده و فراخ دامن. به‌همین سبب با رویش و آبادی و نام‌‌آوری زمینهای محمدآباد آوازه‌‌اش به فراموشی نشست و نام قلعة قرمز محمد‌‌آباد برآن سایه گسترد.

  بعد ازشیر محمد خان  پسر آن براتعلی به مدت یک سال منصوب میگردد و بعد از براتعلی  کلانتری ایل بهحاج مرادقلی خان شاهسون  می رسد که ایشان نیز در سفر زیارتی به خانه خدا فوت میکند و در مکه به خاک سپرده میشود بعد از فوت حاج مرداد قلی خان شاهسون  کلانتری ایل به  فرزند ایشانحاج قدرت خان  می رسد بعد از فوت حاج قدرت خان کلانتری ایل را مرادقلی خان دوم بعهده میگیرد.

پس از تخته قاپو تعدادی از شاهسون ها به کدخدای عبدالرضا شاهسون در حاجی اباد نی ریز ، وکدخدایی الله مراد شاهسون و فرزندش خدامرادشاهسون در روستای سورمق و و کدخدایی کوچک خان شاهسون در منطقه هرگان و چناروییه ساکن می شوند .

در  اواخر دوره قاجاریه و اوایل دوره پهلوی در تقسیم بندی سجلات ایل شاهسون جز ایلات خمسه محسوب گردید ه است. پس از سال 1342 و اصلاحات ارضی شاهسون ها فارس به کشاورزی پرداخته اند. وبا توجه به سکونت در مناطق فارسی زبان ، به فارسی و ترکی سخن میگویند. شاهسون ها به تیره‌هایی به نام «آفکینلی»، «مرگیلی»، «جانعلی»، قره‌سنلی یا قره‌حسنعلی»، «دوغلی» «قره‌قوینلی» و... نیز تقسیم شدند.

اکنون بسیاری از آنها در  دانشگاه هایی کشورهای  خارجی از جمله آلمان ، سوئد ، امریکا، هند و انگلیسمشغول به تحصیل می باشند. و دارای مدارج علمی بالایی هستند. در درون کشور نیز تعدادی از آنها  پزشک، استاد، مهندس،  دبیر و روحانی هستند.در دوران بعد از انقلاب از جمله امور مذهبی بزرگ که توسط حاج شیخ علی رضا شاهسون انجام شده است راه اندازی موسسه قرانی بیت الاحزان است. با شروع جنگ تحمیلی شاهسون ها نیز همراه با دیگر هموطنان به دفاع از کشور پرداختند و  در راه  دفاع از کشور تعدادی شهید ، جانباز و اسیر شده اند.شجاعت، صداقت، سخت کوشی و تلاش از ویژگی های بارز مردمان ایل شاهسون می باشد.





نوع مطلب :
برچسب ها : عباس خان شاهسون، شیر محمدخان شاهسون، کدخدای عبدالرضا شاهسون، مرادقلی خان دوم، حاج شیخ علی رضا شاهسون، تودج tudej، شاهسونان فارس،
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 27 آذر 1397
admin blog