لوگوی جشنواره وب و موبایل ایران
 
ایل شاهسون
ایل بزرگ شاهسون
درباره وبسایت


با سلام خدمت شما همراهان عزیز وجود یک وبسایت برای ایل بزرگ شاهسون قابل محسوس بود تصمیم گرفتیم با کمک عده ای از فرهیختگان عزیز اولین سایت ایل شاهسون را راه اندازی کنیم به امید اتحاد ایل شاهسون .
درباره ایل شاهسون:شاهسون بغدادی. [سَ وَ نِ بَ] از ایلات تُرک اطراف تهران، ساوه، زرندوگرماب وزنجان و قزوین بوده‌اند که ییلاق‌شان خلجستان و فراهان و قشلاق‌شان ساوه و زرند بوده‌است و در اطراف قزوین به سی طایفه منقسم می‌شدند ... . (جغرافیای سیاسی کیهان ص۱۱۲)
مذهب شاهسون‌های بغدادی از زمان صفوی یا پیش از آن شیعهٔ دوازده امامی بوده‌است. شاهسون‌ها در تغییر مذهب رسمی ایران به شیعه نقش مهمی داشته‌اند.

شاهسون ایل بغدادی ازدو سر شاخه زیر تشکیل شده است :

1 لک

2 آرریخلی .

که هر کدام از این سر شاخه ها دارای طوایفی می باشند .

مجموع طوایف ایل شاهسون بغدادی 32 طایفه به شرح زیر می باشد :

1 قاراقویونلو

2 کوسه لر

3 دلیلر ( دللر )

4 سولدوز

5 یارجانلی

6 حاققی جانلی

7 احمدلی

8 موسولو

9 شرفلی

10 کرملی

11 کله ون

12 موختابند لی ( موخته ون لی )

13 قرنلی ( قرللی )

14 چلبلی

15 ذولفوغارلی

16 کاروانلی

17 اتک باسانلی

18 میغن

19 نیلغاز

20 دوگر

21 قوتولو

22 ساتیلی

23 حوسن خانلی ( حسین خانلی )

24 اینانلی ( ایناللی )

25 الی قوردلو ( علی قوردلو )

26 خیدیرلی

27 قسیملی ( قاسم لو )

28 زیلیق لی

29 قریب لک

30 حسن لی

31 آغ قویونلو

32 دئولته ون

قشلاق این ایل از گوی داغ ( کیلومتر ۵۰ اتوبان قم - تهران ) شروع و تا اطراف شهر ساوه و زرند پراکنده اند

ییلاق این ایل هم اطراف شهرستانهای قروه ، رزن و آوج همدان بوده است.

مدیرسایت :حجت فاتح

ارسال متن و اشعار در تلگرام با شماره :09125550828

مدیر وبسایت : admin blog
نویسندگان
صفحات جانبی
آمار سایت
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :



بنام خدا

وقتی صحبت از شاهسون می شود در ذهن افراد نقش های متفاوت شکل می گیرد

در افکار پدرانمان کوچ و رمه داری ومشکلات گله داری ونامردی های روزگار

کسانی که از شاهسون خیر دیده اند آدم های بزرگمنش از هر حیث توانا و قدرتمند را در افکار خود می پرورانند و در ذهنشان رشادت و سلحشوری را نقش این مردان در دل تاریک تاریخ می جویند ولی متاسفانه با توجه به شرایط نگارش تاریخ خیلی سخت است تا بتوان واقعیت را در دل ها زنده کرد

بالاخره آدمهای که دوست دارند دشمن هم دارند

دشمنان شاهسون دو نوع هستند

یک کسانی که پنجه در پنجه این شیران نهاده و در زیر قدرت و توان آنها ذوب شدند و ایل را خشن بعضا چپاول گر و یاغی می خوانند ومتاسفانه اینها توانسته اند تا حدودی ضربه به خوش نامی ایل وارد کنند و نقش منفی را برای این سلحشوران رقم بزنند

دوم حکام و حاکمان حکومت ها

برای اینکه این یلان شجاع را مهار کنند خیلی کارها انجام دادند تا از قدرت آنها جلو گیری و یواش یواش اقتدار را از آنها بگیرند و همانطور که می بینیم انجام شد

در این قسمت ما دوعلت را می توانیم بیان کنیم

الف: خود حکمرانان از ترس رقیب بودن این ایل بزرگ دست به از بین بردن ایل کردند

ب: با نقش طراح شده توسط دول خارجی برای تسلط به ایران توان ایلات بخصوص ایل بزرگ شاهسون که تشکیلات و شکل گیری آن با دیگر ایلها فرق داشته را نشانه رفته اند

سلیمان امیری فرد

شاهسونی را در اولین قدمها باید در حق جوی و شیعه بودن افراد جستجو کرد

و رد آنها را در خانقاه های صوفی با سیقل یافتن با عرفان و ایمان واعتقادات مذهبی توسط شیخ صفی و خواحه علی و توان گرفتن آنها را به بعد از بخشش اسرا به خواجه علی و قراردادن منابع مالی توسط تیمور در اختیار این مرشد کامل

وپوست انداختن از عارفی و گذر از کنج نشینی و وارد دونیای سلطه شدن زمان شیخ جنید و وصلت با فرمانروایان و دل به حکومت وبدست آوردن غنائم

و عاشق فرمانروای شدن در زمان سلطان حیدر و نهایتا به قدرت رسیدن شاه اسماعیل این ها سیریست تا افراد عاشق تر سیقل ببینند و آماده رشادت وسلحشوری گردند

بین نیروها همیشه کسانی هستند سبک وسلایقشان با دیگران فرق می کند و برای مجزا شدند شعار های با توجه به اعتقاداتشات می دهند

حکمرانان برای تسلط به تمام فرماندهان و منطقه حکمرانی بعضا در تاریخ می بینیم دنبال اشخاص ویا گروه خاص هستند در زمان شاه عباس خاص بودند را در شاه سئون می بیند

وبا توجه به نظر شاه شاه سئون می شود یک کلمه فخر و امتیاز از آن جهت فخر که بزرگان و فرمانده هان برای نشان دادن علاقه مندی و مطیع بودند کلمه شاهسون را برای خود فخر دانسته وخود را شاهسون می خوانند و یا شاه برای اینکه امتیاز خاصی به فرماندهان و نیروهایش ببخشد آنها را مفتخر به شاهسونی ویا شاهسون می خواند....

سلیمان امیری فرد

تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون، ایل شاهسون، شاهسون ساوه، شاهسون قم، عشایر ساوه،
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 23 بهمن 1396
admin blog

بنام خدا

حق گرفتنی ست

.... ...زمستان با تمام توانش برای جان بخشیدن به طبیعت سعی خود را کرده و بهار با دمیدن نفس به دشتها تولدی دیگر را برای ما نوید می دهد

شاهسون با شور وعشق وسایل را جمع وجور و گله را برای استفاده از این نعمت خدا دادی راهی ییلاق و پس آن کوچ با صدای زنگ های آویخته به گردن اشتران ونوای ساربانان دشت و دمن را برای یک سمفونی عاشقانه مهمان خود می کند

......در این گذر گاهن نظم بهم می خورد و درگیری بین روستائیان و شاهسونها خاطراتی برای آیندگان می شود

....یکی از شاهسونها در هنگام عبور گله اش متوجه می شود چند تا گوسفندش نیست در پی آن به روستاها سر می زند ولیکن اثری از آنها پیدا نمی کند

.....خسته در کنار جوی آبی نشسته وخیره به .حرکت آب که سنگریزه ها را با حرکت خود جابجا می کند

صدای پایی او را بخود می آورد بر می گردد،پیر مردی را می بیند از جا بلند می شود و سلام می کند

بعد از احوال پرسی پیر مرد می پرسد مشهدی مگر کوچ شما نرفته

مردکمی شانه هایش را بالا انداخت گفت خیر من جزء کوچ نیستم من چوبدار (چودار) هستم برای خرید گوسفند آمده ام اگر گوسفند شاهسونها باشد بهتر

پیر مرد گفت بابا جان خدا پدرت را بی آمرزد مگر می توان با شاهسونها وارد معامله شد ولی .......خان ساکن روستای .....ده ،پانزده تا گوسفند شاهسونی دارد می توانی بخری وقتی نشان را گرفت حدس زد گوسفندهای خودش است

......این ناجوانمردی ذهن مرد شاهسون را درگیر کرده بود ،روز ها گذشت، کوچ قشلاق که انجام گرفت و بعداز مستقر شدن اهالی خانواده در قشلاق....

بعد از چند روز کار ها را که ردیف کرد روبه همسرش کرد گفت خانم این زخم را من نمی توانم تحمل کنم باید حقم را از آن نامرد بگیرم هرچقدر زن اصرار کرد دید فایده ندارد

...مرد تفنگ را برداشت وراهی گرفتن حق خود شد

....بعد از اینکه به محل مورد نظر رسید پرسان گله خان را پیدا کرد

سر فرصت موقع نهار چوپانها نشسته بودندو مشغول آماده کردن غدا بودند

....مرد یواش یواش خودش را به گله نزدیک کرد در پشت سنگ بزرگ سنگر گرفت و تفنگ را به سمت آنها گرفت

...بعد از بستن دست وپای چوپانان به تعداد گوسفند های دزدی شده از گوسفندان خان جدا کرد و مسیر کوهستان را برای رسیدن به محل خود در نظر گرفت

....این شاهسون حق خود را با توان خود گرفت دوستان حق گرفتنی است حق ما از این تاریخ به یغما رفته با قلم تک تک شما گرفتنی است.....

سلیمان امیری فرد

تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون، شاهسون ساوه، شاهسون قم، ایل شاهسون، فرهنگ ایل شاهسون، ساوه، سلیمان امیری فرد،
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 23 بهمن 1396
admin blog

شاهسَوَن نام تعدادی از گروه های ایلی است که در بخش هایی از شمال غرب ایران بویژه دشت مغان و اردبیل و نواحی خرقان و خمسه، واقع در میان زنجان و تهران به سر میبرند. شواهد موجود بیانگر آن است که اگر نه همه، دست کم تعدادی از این گروه ها از دشت مغان به خرقان و خمسه کوچیده اند.

824422da-473b-4e7a-aa13-0de0b0b7be29

خاستگاه ایل شاهسون

با وجود اسناد نسبتا فراوانی که راجع به تاریخ شاهسون‌ها وجود دارد، منشا پیدایش شاهسون‌ها و ایل شاهسون هنوز در پرده‌ی ابهام قرار دارد. گمان میرود ایل شاهسون مجموعه‌ای از گروه‌های قبایلی باشند که حدودا بین قرن شانزدهم و هیجدهم به صورت اتحادی ای گردهم آمدند. در قرن حاضر درباره‌ی منشا پیدایش شاهسون‌ها سه روایت متفاوت وجود دارد. از جمله این روایات از جانب سرجان ملکم است با این شرح که می‌گوید:

شاه عباس اول از همان آغاز سلطنت ناگزیر به مقابله با زیاده طلبی امیران بزرگ قبایل قزلباش برخاست. وی بدین منظور، برخی از سران قزلباش را به خاک هلاکت نشاند و برای مقابله با طغیان قبایل قزلباش قبیله‌ای تاسیس نمود و آن را شاهسون یعنی دوستدار شاه نامید و از همه مردان قبایل خواست تا به عنوان عضوی از این قبیله ثبت نام نمایند. شاه این قبیله را به عنوان فداییان و سرسپردگان خاندانش در نظر گرفت و با حمایت ویژه‌ای که از این قبیله به عمل آورد، آن را از دیگران متمایز و بر جسته ساخت.

ولادیمیر مینورسکی در مقاله ای با عنوان "شاهسون" که در دایره‌المعارف اسلامی درج گردیده است، خاطر نشان می‌کند که اسناد و شواهد موجود روایت مالکم را تا حدی مغشوش ساخته است زیرا منابع تاریخی عصر صفوی ما را به این حقیقت که شاه عباس اول قبیله‌ای را ایجاد نموده و آنرا شاهسون نامیده باشد رهنمون نمی‌سازد.

روایت شاهسون‌ها متفاوت با روایت مالکم است. اما در تضاد با آن نیست و تنها در جزئیات اختلاف وجود دارد. شاهسون‌ها نیز مهاجرت اجدادشان را ار آناتولی تائید نموده‌اند. روایت رسمی و مورد قبول افراد ایل که در نوشته‌های مربوط به ایل شاهسون نیز منعکس گردیده، در قرن حاضر الویت یافته است. به اعتقاد شاهسون‌ها ایل شاهسون از سی و دو طایفه با موقعیتی برابر تشکیل شده است. شاهسون‌ها مدعی هستند که آنان هیچ وقت تحت امر یک رئیس ارشد نبوده‌اند.. مطابق نظریه‌های رایج، شاهسون‌ها در زمان صفویه در مغان به سر می برده‌اند. اما در مورد بومی بودن و یا مهاجر بودن آن‌ها به منطقه و در صورت پذیرش مهاجرت، بر سر زمان مهاجرت اختلاف دیدگاه وجود دارد.

با توجه به روایات و سندیت های تاریخی موجود ، اتحادیه ایل شاهسون از چند طایفه شامل بومیان دشت مغان(احتمالا آلان ها ) و مهاجرینی مانند اعقاب طوایف افشار و طوایف شاملو (مهاجر از آناتولی) و برخی از قبایل قزلباش و غزهای ترک نژاد آسیای میانه) تشکیل یافته باشد که تحت یک اتحادیه سیاسی، نظامی و اجتماعی خاص با زبان رسمی ترکی برای افراد ایل، گرد هم آمده اند و در سده های ۱۶ ۱۸ میلادی نقش سیاسی و نظامی پر رنگی را در تاریخ منطقه و حتی ایران داشته اند.

پیشینه تاریخی شاهسون ها

از زمان های بسیار قدیم اقوامی در سرزمین مغان سکنی گزیده اند که ایرانیان به ایشان آلان یا آلانی گفته اند و این کلمه را در زبان اروپایی قدیم مخصوصا در یونانی آلبان و سرزمین آن ها را آلبانیا ضبط کرده اند. در زمان های بعد آران را شامل سرزمینی که در میان شروان و آذربایجان ایران بوده است می دانستند. به طور کلی نام آلان ها از آغاز قرن اول میلادی در تاریخ ذکر شده است.

مرحوم سعید نفیسی نام قدیمی مغان را آموکان میداند، او در بخش معرفی سرزمین آلانیان و مردم آن دیار مینویسد :

پای تازیان در سرزمین آران در خلافت عثمان بن عفان (۳۵-۲۳ هجری) باز شد. پیش از این خاندانی از آلانیان در این سرزمین پادشاهی داشتند که منقرض شده بودند ود. این خاندان را در این دوره آلانشاه و یا ایرانشاه خوانده اند. منطقه مغان نیز در این دوره به عنوان منطقه ای مستقل و تحت فرمانروای خاندان آموکان شاه اداره می شده است. آموکان نام کهن موقان (مغان) است که اکنون به غلط موغان یا مغان نوشته میشود.

حاج زین العابدین شیروانی در کتاب " بستان السیاحه" در مورد موقعیت مغان چنین مینویسد :

بعضی او را به واو نویسند. ولایتی است مشهور و دیاریست مذکور، مشتمل است بر بلاد قدیم و نواحی عظیمه و مراتع دلکش و موضع بسیار خوش از اقلیم پنجم و هوایش خرم و محدود است از شمال به ولایت شیروان و از جنوب به ملک آذربایجان و از شرق به ارض تالش و از مغرب به گرجستان .

امروزه، مردم محلی و بومی منطقه به خصوص شاهسون ها، مغان را آران یا گرمسیری می‌گویند.

17a3d6ba1b88a55dabcde1d628660148

مهاجرت چادرنشینان ترک به مغان و آذربایجان

ظهور ترکان در منطقه شرقی آذربایجان به مهاجرت گروهی از ترکان غز که نخستین هسته ترک را در آذربایجان تشکیل میدهند، مربوط می شود. ترکان غز که بیشتر در مناطق شرقی دریای مازندران ساکن بودند برای اولین بار در سال 396 ه.ق به خراسان روی آوردند.

سلطان محمود غزنوی که خود از سلاطین بزرگ ترک بود در سال 426 ه.ق (1025م) به فرارود (ماوراءالنهر) لشکر کشید و ارسلان اسرائیل را دستگیر کرد. پس ار آن اتباع سابق ارسلان به این ادعا که از جور و ستم امرای خود در زحمت بودند، از سلطان محمود تقاضا نمودند تا به آنان اجازه دهد در شمال خراسان مسکن کنند و حفاظت از آن نواحی را به عهده گیرن. سلطان محمود از این رو اجازه داد تا چهار هزار خانوار ترکمن (سلجوقیان و گروه های چادرنشین غز) از جیحون بگذرد و در نزدیک فراوه، سرخس و ابیورد سکونت نمایند.

این قوم در زمان سلطنت جانشینان سلطان محمود سر به طغیان برداشته و برای پیدا کردن اقامتگاه بهتر وسیع تر به شمال غرب ایران سرازیر شده و خود را به حوالی کوه سبلان رسانیدند. عده زیادی از آنان در اردبیل و دشت مغان و مجاور آن اقامت گزیدند و موجب ترویج زبان ترکی بین اهالی ساکن آذربایجان شدند که امروزه ما آن را زبان تركی آذری می گوییم.

صفویه و شاهسون

در اواخر قرن شانزدهم میلادی پس از این که بیشتر تیره های سنی و شیعه خود را از زیر سلطه ظالمانه امپراطوری عثمانی نجات بخشیده و به ایران پناهنده شدند ، یون سور پاشا هم به منظور کسب اجازه در مورد آوردن قبیله اش به ایران به نزد شاه عباس آمده مه مورد موافقت شاه عباس قرار گرفت و شاه عباس به آن ها آزادی انتخاب محل داد که این قبایل، دشت مغان (مرکز ایل شاهسون امروزی ) را انتخاب کردند. شاه عباس به آنان نام شاهسون داد و از این مقطع ایل شاهسون با ورود طوایف آناتولیلایی گسترش می یابد. یون سور پاشا ابتدا دارای مذهب سنی بود ولی بعد ها تغییر مذهب داده و به مذهب شیعه گرایید. پس از مرگ یون سور پاشا، شش فرزندش سرزمینی را که او تحت اختیار داشت بین خود تقسیم کردند. احتمالا یون سور پاشا را میتوان پیشگام و از سردودمان های اصلی ایل شاهسون امروزی دانست. از این تاریخ طرفداران شاه عباس به عنوان شاهسون درمی آیند و بعدها به شعبات دیگری به شرح زیر تقسیم می شوند :

24845837_2102110290012461_2134206353604870144_n

الف) شاهسون های آذربایجان

شاهسون‌های اردبیل (از مراتع ییلاقی بلندی‌های ارسباران استفاده می‌کنند)

شاهسون‌های مشکین‌شهر ( از مراتع ییلاقی بلندی‌های مشکین‌شهر استفاده می‌کنند)

ب)شاهسون‌های خرقان، خمسه، استان مرکزی، قم و تهران

ایل بزرگ شاهسون‌ بغدادی ( در زمان نادرشاه از مناطق شمالی عراق به خراسان کوچ داده شدند سپس به شیراز رفتند)

ایل بزرگ شاهسون اینانلو (بخش اعظم آن از شیراز به استان مرکزی، قزوین و بخش‌های شمالی اراک کوچانده شدند)

قاجاریه و شاهسون

شاهان قاجار نیز مانند سلاله ماقبل خود از قدرت نظامی عشایر برای ایجاد ثبات و تحکیم سیاسی خود و فشار مالیاتی بر طبقات تهیدست استفاده میکردند. در اوایل تاسیس حکومت قاجاریه طی لشکر کشی های آقامحمد خان به ایروان و تفلیس، فعالیت های زیادی در قلمرو شاهسون به وقوع پیوست، خصوصا موقع لشکرکشی عباس میرزا علیه روس ها، کوچ نشین های شاهسون در طی حوادثی که منجر به نبرد مصیبت بار اصلاندوز شد سهم بسزایی را به عهده داشتند. بر طبق قرارداد گلستان که در سال 1813 میلادی بین ایران و روسیه منعقد گردید، روس های در منطقه تالش و بخش های شمالی مغان ساکن شدند و این امر باعث تهدید سرزمین های قشلاقی شاهسون گردید. در دومین جنگ ایران و روس در سال 1826 م ایل شاهسون به نفع هر دو طرف وارد محاربه شدند . ظاهرا شاهسونان شمال مغان در پشتیبانی روس ها و شاهسونان جنوب به اتفاق قبایل افشار به حمایت از سپاه عباس میرزا میجنگیدند.بر اساس قرارداد ترکمن چای به سال 1828 میلادی مرزهای ایران از سمت شمال محدود و به شکل امروزی درآمد و در نتیجه قسمت بزرگی از منطقه قشلاقی شاهسون نیز از بین رفت.

n82707487-71952847

زبان شاهسونی

زبان شاهسونی زبانی ترکی، تاتی، تالشی و کردی است. این گویش‌ها و زبان‌ها از خانواده زبان پهلوی هستند و اما آذری شباهت بسیاری به زبان ترکی دارد در عین حال بعضی از کلمه‌های که در ترکی عثمانی وجود ندارد در آذری هست، مانند خ که زبان ترکی آنادولی از آن برخوردار نیست. تفاوت این دو زبان در نحوه تلفظ و کتابت برخی کلمات، اصطلاحات و افعال است.

ساختار اجتماعی ایل شاهسون

هرم سازمان تولیدی ایل شاهسون از خانوار آغاز و به تیره و طایفه ختم میشود. در گذشته ریاست طوایف را خان ها به عهده داشتند که امروز از مزایای اجتماعی-اقتصادی و سیاسی شایانی برخوردار بودند ولی قدرت آن ها در برابر خوانین ایلیاتی سایر عشایر مانند قشقایی بسیار ناچیز بود. در راس هر رده کوچک نیز مسؤلی قرار داشت که آق سقل نامیده می شد.

خصوصیات اجتماعی ایل شاهسون

مسکن

شاهسون ها به مجموعه چند آلاچیق و کومه ای که در یک نقطه برپا شده باشد ، اوبه میگویند. محلی که اوبه در آن قرار گرفته و یا به جایی که چادرها در آنجا برافراشته میشوند یورد اطلاق می گردد. مشخصه اصلی یورد سنگ چین های هلالی شکل(قوسی) است که به موقع استقرار اولین آلاچیق یا کومه در آنجا، برای گذاشتن فارماش (جا رختخوابی پشمی)و سایر اسباب و اثاث چیده شده و چوب های چادرها به این فاصله تقریبی یک متر خارج از این سنگ چین هلالی چیده میشوند. سبب اصلی چیدن این سنگ ها به خاطر مصون نگهداشتن اسباب و اثاث پشمین از تماس با کف زمین جلوگیری از نفوذ نم و رطوبت به داخل آنهاست. معمولا هر فرد عشایر تا آخر عمر به خاطر دارد که در کدام یورد به دنیا آمده است. همچنین هر کدام از این یوردها دارای القاب یا عناوین قراردادی به خصوص هستند که ممکن است برخی از اسامس یادآور یک جریان تاریخی و یا واقعه و پیشامدی نیز باشد.به دلیل اینکه در مقایسه با سایر مناطق عشایری ایران هر دو ناحیه سردسیر و گرم سیر شاهسون ، (تابستان ییلاق و زمستان قشلاق) آب و هوای سردی دارند به همین خاطر عشایر شاهسون به تجربه دریافته اند از چادری استفاده نمایند که حتی المقدور بیشترین هماهنگی را با شرایط محیطی داشته باشد.

thumb-qashqai-meeting

آلاچیق و کومه

آلاچیق و کومه مسکن اصلی عشایر شاهسون در ییلاق می باشد. آلاچیق یکی از مشخصات و نشانه های عشایر شاهسون است که چادر نیمکره ای شکل میباشد و کومه چادر دالانی شکل دارد و معمولا از آلاچیق کوچک تر است و از جنس خشنی و با آلاچیق که با دقت و مهارت و ظرافت درست می شود قابل مقایسه نمی باشد.آلاچیق همیشه با کومه همراه می باشد.

download (3)

پوشاک

امروزه پوشاک مردان و زنان شاهسون همانند پوشاک روستائیان اطراف منطقه می باشد و هرگونه تغییر و تحولی در نوع یا شکل لباس روستائیان بوجود آمه است در ترکیب و نوع لباس عشایر شاهسون نیز این تغییرات مشاهده شده است. در زمان های قدیم مردان و زنان منطقه دارای لباس مخصوص بوده اند که امروزه حتی در دور افتاده ترین نقطه آذربایجان و دیگر نقاط نیز هیچ اثری از آن پوشش دیده نمی شود. زنان شاهسون(البته برخی بخصوص زنان سالخورده) تا حدودی بافت سنتی پوشاک خود را حفظ کرده و در مواردی نیز هیچ الگو یا ترکیب جدیدی را دربافت سنتی لباس خود راه نداده اند

images

پوشاک زنان شاهسون شامل 9 تکه است که عبارتند از :

  • کوینک (پیراهن)
  • تومان (تنبان یا دامن شلیته ای)
  • یایلیق (روسری)
  • آلین یایلیقی (چارقدی که از روی یایلیق و برای نگهداشتن آن از بالای پیشانی بسته میشود)
  • آرخچین(عرقچین)
  • یل(نیم تنه ساده ای که زمستان ها روی جلیقه پوشیده می شود.)
  • جوراب
  • جلقا(جلیقه بی آستین)
  • باشماق (کفش)
  • b8dc36aa-9d33-4e66-a991-9a5641eab2db

صنایع دستی شاهسون

در مطالعه اقتصادی عشایر شاهسون صنایع دستی بعد از فعالیت های دامداری و کشاورزی قرار میگیرد. زندگی کوچ نشینی که بر پایه پرورش دام و تولید فرآورده های دامی بویژه گوسفند و بز استوار است امکان تهیه مواد اولیه برای تولید دست بافت های مختلف را با بکارگیری سلیقه و هنر خلاقه زنان شاهسونی فراهم نموده است.

از جمله صنایع دستی تولیدی توسط زنان عشایر شاهسون عبارتند از : قالی و قالیچه -گلیم، زیلو، جاجیم و خورجین - پلاس (چادر) - چوقا یا برک - کلاه - دستکش - جوراب - گیوه - پاپوش - حصیر - مفرش - نمک دان و ....

ورنی از جمله صنایع دستی مختص زنان ایل شاهسون است که جنس آن از پشم بوده و در طرح های گوناگونی که هر یک از نقش های آن گویای پیامی است که زنان عشایری از طبیعت پیرامون خویش الهام می گیرند، چشم هر بیننده خوش ذوقی را خیره میکند.خصوصیات ویژه ورنی سبک بافت آن می باشد.

از جمله دیگر صنایع دستی ایل شاهسون باستریخ است که نوار بافته شده از پشم با کرک بز می باشد و علاوه بر تزئین داخل آلاچیق، برای استحکام چوب های آلاچیق مورد استفاده قرار می گیرد.

آیین های مرسوم در نزد مردمان ایل شاهسون

  • مراسم عید نوروز و جهارشنبه سوری

عید نوروز و چهارشنبه سوری از شادترین روزهای شاهسون هاست . شب چهارشنبه سوری آجیل گوناگون از نخودچی و گندم بوداده و غیره درست می کنند، آتش بر می افروزند و بچه ها از روی آن می پرند و صبح روز چهارشنبه آب تنی می کنند . در عید نوروز تخم مرغ رنگ میکنند و به دید و بازدید می روند و تخم مرغ ها را بین بچه ها پخش می کنند و آخر سر نیز همگی جمع شده و به خانه آق سقل و یا رئیس طایفه می روند. آن ها معتقدند که به هنگام تحویل سال، یک لحظه آب های روان از حرکت باز می ماند و درختان سر خود را به زمین میگذارند.

  • مراسم خواستگاری و عروسی

در خواستگاری دو نفر ریش سفید از خانواده داماد به چادر پدر عروس رفته و عهد و پیمان می بندند که خیلی به آن اهمیت می دهند. پس از خوردن شیرینی و بلافاصله پس از موافقت و عهد و پیمان در خواستگاری، خانواده داماد به محل عروسی رفته و یک روسری کلاغی، گردن بند، آئینه وشیرینی همراه میبرند. ممکن است جشن عروسی تا بیست روز طول بکشد. در طول این مدت مهمانی ها برگزار می شود و در روز آخر هر مهمانی، مبلغی به عنوان طویانه (پول شیرینی) به صاحبخانه می پردازند.

shahsavan-4

  • مهمان نوازی

مهمان نوازی عشایر شاهسون مشهور است. بسیار دیده شده است که آن ها حتی زورگویی مهمان را قبول کرده اند. مدت توقف در خانه آن ها هر قدر طولانی باشد ارزش و منزلتش بیشتر می شود. اگر مدت این توقف به دو سه سالس برسد، موقع رفتن او را یکی از اعضای اصلی خانواده به شمار می آورند و از وسایل و لوازم خانه و نیز از پول و دارایی خود سهمی به میهمان می دهند.

عاشیق لار یا نوازندگان محلی را عشایر شاهسون دوست دارند و در تمام جشن ها و مراسم از وجود آن ها استفاده می کنند. اشعار عاشیق ها بیشتر حماسی و عاشقانه و یا در وصف مردانگی و شرافت و وطن پرستی است. عاشیق ها این اشعار را همراه با ساز مخصوص شاهسونی به نام چگور می خوانند.

  • پهلوانان افسانه ای

در نقل قول ها و ادبیات حماسی، از پهلوانان افسانه ای رستم ، کور اوغلی و نبی را میشناسند و داستان های پهلوانی آن ها را نقل می کنند. نیروی رستم را هدیه خدا می دانند ولی از دلاوری های نبی و کوراوغلی هم لذت می برند و از شعر هایی که عاشیق ها درباره آن ها می خوانند خوششان می آید.

Shahsavan_(6)

  • احترام خورشید و آتش

عشایر شاهسون به خورشید احترام میگذارند و به آن سوگند می خورند. آتش را نیز مقدس می شمارند و به نام اجاق به آن قسم می خورند. به نور چراغ نیز سوگند می خورند و از ریختن اب بر روی آتش احتراز می جویند و اگر آب روی آتش ریخته شد و آن را خاموش کرد سه بار بسم ا.. میگویند. نان و برنج را نیز محترم شمرده و از ریختن آن ها به زیر پا خود داری می کنند. اگر باران بیش از حد معمول و سیل آسا ببارد، دوغ به خاک نیریزند تا باران قطع شود.

0715483583eab386f0495ff4f899efb1

منابع

  • ریچارد تاپر. تاریخ سیاسی اجتماعی شاهسون های مغان . ترجمه حسن اسدی. نشر اختران 1384
  • دکتر عزیزی، پروانه. بررسی ساختار اجتماعی- اقتصادی ایل شاهسون.نشر قومس ۱۳۸۷
  • دانشنامه ایران و اسلام، زیر نظر احسان یار شاطر. بنگاه ترجمه و نشر کتاب - جلد اول . سال ۱۳۶۵
  • نفیسی، سعید . تاریخ اجتماعی ایران - دانشگاه تهران. سال ۱۳۴۲
  • شیروانی، حاج زین العابدین. بستان السیاحه . نشر ابن سینا. جلد اول
  • افشار سیستانی، ایرج. ایل ها - چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. جلد اول . نشر مولف 1366
  • مجله بررسی تاریخی .سال سوم، شماره 5
  • شاهسوند بغدادی، پریچهره. بررسی مسائل اجتماعی-اقتصادی و سیاسی ایل شاهسون. نشر سازمان امور عشایر ایران 1370
  • رضوی، مرتضی. کلیاتی از شرایط اقلیمی و وضع اجتماعی-اقتصادی دشت مغان - وزارت کشاورزی. 1349
  • تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام




نوع مطلب :
برچسب ها : ایل شاهسون، شاهسون، شاهسون ساوه، شاهسون مغان، تاریخ سیاسی اجتماعی شاهسون، شاهسوند بغدادی، عشایر شاهسون،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 22 بهمن 1396
admin blog
عکس نیت شاهسون 
نیت علی شاهسون 
نیت علی حقگو 
بیوگرافی نیت شاهسون 

نیت شاهسون 
یکی از خوبای ایران بچه محله های جنوب تهران که در محله زمزم بزرگ شده از خوبی های نیت شاهسون حرف حدیث های فراوانی میگند عده ای  او را لوطی و عده ای او را عیار صفت میدانند از هم دوره ای های او چنین نقل میکنند که وی خرج 100 خانواده را میداده است  و به خانواده های نیازمند بسیاری کمک میکرده است نیت شاهسون یکی از خوبهای ایران در دوره خودش بود که نوچه های بسیاری داشت وی در محله زمزم تهران سکونت داشت .درباره علت مرگ او شایعات بسیاری  نقل میشود اما به شایعات نمیتوان بسنده کرد 
برای شادی روح این فرزند ایل شاهسون صلواتی بفرستید 
دوستانی که اطلاعاتی درمورد مرحوم نیت شاهسون دارند برای درج در سایت ایل شاهسون برای ما ارسال کنند 
در مورد نیت شاهسون بیشتر بدانیم 

نیت شاهسون

عاقبت گر عمری باشد ماندگار میگذارم این سخن را یادگار

مینویسم روی کوه بی ستون زنده باد یاران خوب روزگار

نیت علی حقگو (نیت شاهسون) نیت علی حقگو معروف به نیت شاهسون که خرج 100خانواده رو میداده است .منش پهلوانی و معرفت یکی از خصوصیات بارز وی بوده است وی اصالتا متولد یکی از روستاهای ساوه به نام کناب نزدیکی قره چای می‌باشد محل سکونت وی تهران محله زمزم و پاسگاه نعمت آباد بوده است در دوره پهلوی و بعد از انقلاب وی از محبوبیت بالایی برخوردار بوده و طرفداران و مریدان بسیاری داشته و هنوز هم از محبوبیت خاصی برخوردار است آنطور که گفته می شود وی در بندر لنگه فوت شد از کشته شدن یا فوت طبیعی وی اطلاعات کافی در دست نیست
وی پرچمدار ایل شاهسون از طایفه قاراقویونلو بود عمو نیت نوچه های بسیاری داشت طبق شنیده ها بر روی دست امین آقا فرزانه اسم پنج تن از خوبای ایران خالکوبی شده که نیت شاهسون یکی از این پنج تن می‌باشد
از نیت شاهسون به این القاب یاد میشود 
عمونیت ،نیت علی حقگو ،نیت شاهسون ،آقا نیت 
روحش شاد یادش گرامی
نیت شاهسون شناسنامه لاتی ایران

download

من شاهسونم اصالتم را تاریخ فریاد میزند

 

13707288_522602341273592_1818319790_n

download (1)

download (2)

16230302_1192704514112802_1331150097496408064_n

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید 
تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام


ادامه مطلب


نوع مطلب :
برچسب ها : نیت شاهسون، عکس نیت شاهسون، عکس شاهسون، شاهسون، شاهسون ساوه،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 22 بهمن 1396
admin blog
دانلود ساز و دوهل شاهسونی
بزرگترین مرجع موزیک محلی ایل شاهسون 
222
برای دانلود آهنگ ادامه مطلب مراجعه شود   
 تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام


ادامه مطلب


نوع مطلب :
برچسب ها : سازدوهل شاهسونی، دانلود سازدوهل شاهسون، سازدوهل شاهسون، شاهسون، ایل شاهسون، شاهسون ساوه،
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 22 بهمن 1396
admin blog

ایل شاهسون به روایت تصویر

ایل شاهسون

تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام

5bbcb66f-eb54-4d82-bbd4-c4cb46d52d69

5ffd7028-eed4-46ec-a3db-3876fcae7f18

316673_42GkWbTl

316673_oNfw0eLV

b8dc36aa-9d33-4e66-a991-9a5641eab2db

download (1)

download (2)

download (3)

images (1)

images

photo_2017-01-07_10-38-47

Shahsavan_(6)

shahsavan-4

thumb-qashqai-meeting

5d2f961a98c11b648ed65f7d3f698021

11

17a3d6ba1b88a55dabcde1d628660148

191

10931_721

316673_3HrQV7vx

419010e12f30c7100fab5762fee05939

824422da-473b-4e7a-aa13-0de0b0b7be29

11326219_1185587528123638_318822799_n

24845837_2102110290012461_2134206353604870144_n

0715483583eab386f0495ff4f899efb1

BazyAghaj2

images (2)

images (3)

images (4)

images

n82707487-71952847

222

photo_2017-01-11_17-22-51

join-to-channel

عکس ایل شاهسون





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون، ایل شاهسون، شاهسون ساوه، ایل بزرگ شاهسون، ساوه، بزرگان ایل شاهسون، عکس شاهسون،
لینک های مرتبط :

       نظرات
شنبه 21 بهمن 1396
admin blog
ساریخان بیگلو
ورود ساریخان بیگلو به حاکمیت ونقش آن در دوران نادرشاه افشار و نسبت فتحعلی شاه به ساریخانبیگلو از طرف مادرش آغاباجی به قلم محققین وتاریخ نویسان

بدرخان حاکم شهر اردبیل ورئیس شاهسونان اردبیل و مشکین، از نوادگان ینصرپاشا از طایفه ساریخان بیگلو  می‌باشد. مارکف بدر خان را برادرزاده ینصرپاشا می‌داند. طوایف وی در مناطق ییلاقی اردبیل و مشکین سکونت داشتند.

نادرشاه پس از بازپس گیری اردبیل و مغان از اشغال عثمانیها و روسها، بدرخان پاشا را به ریاست ایل شاهسون برگمارد. ریاست ایل شاهسون و منصب حکمرانی اردبیل در دست اعقاب بلافصل خان مزبور باقی ماند. لیکن با بروز انشعاب میان آنان، اتحادیه ایل شاهسون به دو شاخه اردبیل و مشکین تقسیم شد.

به گزارش مارکف و راده بدرخان پاشا در عملیات‌های متعدد جنگی، همراه نادر بوده‌است و در جریان انتخاب نادر به عنوان شاه ایران در قوریلتای مغان به سال ۱۱۱۴ ه‍.ش نقش بسزایی داشته‌است. بعدها وی به فرماندهی نگهبانان سلطنتی نادر شاه گمارده شد. پس از مرگ نادر در سال ۱۱۲۵ ه‍.ش از سرنوشت بدرخان خبری در دست نیست.

بر اساس روایت‌ها، نظرعلی خان رئیس شاهسون‌ها فرزند و جانشین بدرخان بوده‌است. وی حاکم شهر اردبیل و در واپسین سال‌های عمر نادرشاه در شرق کشور مشغول انجام عملیات‌های نظامی بوده‌است.(۷) 

شاهقلی خان (پدر ینصر پاشا)

بدرخان (برادرزاده ینصر پاشا)
    
         
کوچک خان( فرزند بدر خان)

(نور علی خان ،شاه علی بیگ ،  عطا خان  شکرالله خان فرزندان کوچک خان)
 
عطا خان ( فرزندکوچک خان)

محمد خان  ،فرضی خان ،قاسم خان،
جعفر قلی خان (فرزندان عطاخان)

 شکرالله خان (کوچک خان)
 
ساری خان ،محمد خان، رستم خان،احمد خان(فرزندان شکر الله خان)

 شاه علی بیگ (فرزندکوچک خان)

محمد بیگ( فرزند شاه علی بیگ)


 نور علی خان(فرزندکوچک خان)

جهانگیر خان  ،جعفر قلی خان (فرزندان نورعلی خان)        

فرضی خان (فرزندعطاخان)
عباس قلی خان ،اصغرعلی خان، علیقلی خانگلین خانم(فرزندان فرضی خان)
 
 گلین خانم(فرزند فرضی خان)

کیکاووس مرزا ، فتحعلی شاه قاجار ( فرزندان گلین خانم)

 عباسقلی خان (فرزندفرضی خان)

رستم خان (فرزندعباسقلی خان)

 ‌سعدالله تهرانی ( فرزندرستم خان)

  قاسم خان (فرزندعطاخان) 
ابراهیم خان  ، بیوک خان
 (فرزندان قاسم خان)

محمد خان (فرزندعطا خان)
قربانعلی خان(فرزندمحمد خان)

 جعفرقلی خان(فرزندعطاخان)
 نجعقلی خان( فرزندجعفر قلی خان)

 همانطوریکه ملاحضه می شود فتحعلی خان از نوادگان بدرخان از طایفه ساریخان بیگلو وحاکم اردبیل از نسل هفتم از  مهاجرین روم شرقی (روملو)بر اریکه قدرت تکیه می زند وبه پادشاهی می رسد البته به نوشته ژان گور محقق و مورخ فرانسوی صرفنظر ازحرمسراهایی که ایجاد کرد فتحعلی شاه فرزند حسینقلی میرزا  را علی رغم انحرافش خصوصا در سالهای آخر و بعد از مرگ آقامحمد خان یکی از سیاسیون برجسته دوران خود نام می بردکه با همدستی کلانترشیرازی برادر حاج ابراهیم کلانتر از طریق آتش زدن جهاز شترهاو رها کردن آنها در اردوگاه نظامی لطفعلی خان زند ورم دادن اسبهای  لطفعلی خان زند در نیمه شب، توانست لطفعلی خان زند شیر مرد زندی را باکمترین  هزینه وبدون استفاده از نیروی نظامی شکست دهد واز این تاریخ به بعد بود که حکومت زندیه علی رغم تلاش لطفعلی خان زند وسالها مبارزه که الحق جوانی برومند وشایسته بود  نتوانست به قدرت باز گردد .
rhfz_photo_2017-01-13_19-11-01
 محمد نوشیروانی 
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید 
تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام




نوع مطلب :
برچسب ها : ساریخان بیگلو، محمد نوشیروانی، شاهسون ساوه، شاهسون، ایل شاهسون، شاهسون قم، شاهسون شیراز،
لینک های مرتبط :

       نظرات
شنبه 21 بهمن 1396
admin blog

محمد کشاورز: ایل شاهسون؛ دوستدار مردم و هوادار وطن

تاریخ انتشار در سایت ایل شاهسون 18بهمن 96 

 

صدیقه موسوی: محمد کشاورز از دانشجویان دکترای ایران‌شناسی در دانشگاه شهید بهشتی است که تحقیقات گسترده‌ای در خصوص ایل شاهسون به ویژه شاهسون های فارس انجام داده است. هرچند که ایشان در زمینۀ وقف، به ویژه وقف در بازار تهران نیز آثاری به چاپ رسانده است. مقاله «علل و انگیزه های وقف در بازار تهران» در مجله «وقف، میراث جاویدان» چاپ کتاب «بازار بزرگ تهران و سرگذشت آن در دویست سال اخیر» به همراه گروه پژوهشی بنیاد ایران شناسی در سال 89 از جمله کارهای چاپی اوست. همچنین ایشان در زمینه ایران شناسی مقاله ای تحت عنوان«محمد قزوینی، اولین ایران شناس ملی» در همایش ملی دانشگاه آیت ا... حائری میبد ارائه داده و مقاله ای تحت عنوان« بررسی سیر تحولات تاریخی خلیج‌فارس در ایران باستان» در مجله مطالعات خلیج‌فارس بنیاد ایران شناسی به چاپ رسانده است، اما نحوه شکل گیری ایل شاهسون و تحولات تاریخی آن موضوع بحث و گفت و گوی  روزنامه قانون با وی بود که در زیر می خوانید:

*****

    کشور ایران از اقوام و شاخه های گوناگون تشکیل شده و ریشه آن کاملاً بر پایه قومیت ها و ایل ها ست، شما به طور اختصاصی در مورد ایل شاهسون تحقیق کردید، اساساً منشأ پیدایش ایل شاهسون از کجاست؟ اطلاعاتی که من دارم شکل گیری  آن    را   از دوره صفویه می داند، آیا این ایل از دوران صفویه در ایران پیدا شد یا به ما قبل از تاریخ صفویه بر می گردد؟

منشأ شکل گیری شاهسون ها به طور کلی مبهم است، گسترده ترین تحقیقات در مورد ایل شاهسون را دکتر «ریچارد تاپر» انگلیسی انجام داده است، ایشان حدود 50-40 سال است که به صورت تخصصی   روی شاهسون های ایران کار می کند، در نظریه‌هایی که ایشان ارائه داده اند و نظریه هایی که برخی از محققین داخلی ایران مانند خانم «پریچهره شاهسوند بغدادی» و دکتر «عطاا... حسنی» و سایر محققین داخلی داشته‌اند، هر کدام نظریه های متفاوتی دارند. برخی منشأ شکل گیری این ایل را از دوره صفویه به بعد می‌دانند و برخی دیگر آن را به زمان ورود اقوام ترک زبان در اوایل قرن پنجم می دانند. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش ها درباره منشا شکل گیری ایل شاهسون سه نظریه وجود دارد: اولین نظریه پیدایش آنها را به زمان ورود ترک‌های غُز از شمال شرق به ایران می داند. و در واقع  آنها را از ترک‌هایی می دانند که از زمان «محمود غزنوی» وارد ایران شدند و ابتدا در شرق مازندران و سپس به سمت غرب و مرکز ایران حرکت کردند، نظریه دیگر که عمدتاً در کتاب های دوره صفویه مورد بحث قرار گرفته شکل گیری این ایل را مربوط به زمان شاه عباس اول صفوی می‌دانند، این نظریه تشکیل ایل شاهسون توسط شاه عباس بزرگ را دلیلی برای كاستن نفوذ و نیروی حكمرانان32 طایفه قزلباش كه در آن روزگار اداره همه امور مملكت را در دست داشتند و قدرتی بزرگ و خودكامه در برابر پادشاه به شمار می‌آمدند، می‌داند. آنها از آن زمان به بعد، به عنوان افراد شاهسون معروف شدند که این کلمه شاهسون از «شاه» به علاوه «سِوَن» یا «سِیَن» تشکیل شده یعنی خواهان شاه، دوستدار شاه، بعضی ها هم می گویند بر خلاف ایل‌های دیگر که منشأ پیدایش قومی و قبیله ای دارند، منشأ شکل گیری این ایل یک منشأ سیاسی است که مربوط به همین زمان است. منشأ دیگر که دکتر ریچارد تاپر ارائه داده مربوط به حرکت شاهسون ها از قلمرو عثمانی به سمت امپراطوری صفویه است. وی آنها را از قبایلی می داند که به سرپرستی ینصر پاشا در اواخر قرن شانزدهم مانند بیشتر افراد تیره‌های شیعه و سنی، خود را از ستم امپراطوری عثمانی نجات دادند و به ایران فرار كردند و مذهب سنی را رها ساخته، مذهب شیعه را برگزیدند و از شاه عباس اجازه خواستند كه قبیله خود را به ایران بیاورند كه مورد موافقت شاه عباس قرار گرفت و شاه‌عباس به آنها آزادی انتخاب محل داد كه این قبایل، مغان (مركز ایل شاهسون امروزی) را انتخاب كردند و از این مقطع، ایل شاهسون گسترش می‌یابد. مقایسه بین فهرست قبایل شاهسون که از ترکیه به مغان آمده اند و فهرست قبایل کنونی شاهسون ها  نشان می دهد که یون سور پاشا و معاصران او سردودمان واقعی شاهسون‌های امروزی هستند.

 

    پس طبق نظر آخر شکل گیری حقیقی شاهسون ها به زمان صفویه بر می گردد، ما روایتی هم داریم که شاهسون عنوانی است که دختر شاه طهماسب «پریخان خانم» که مقتدرترین زن دوران صفوی است برای این ایل انتخاب می کند طی بده بستان های سیاسی و حمایتی که می خواست از جانشین شاه طهماسب داشته باشد، و می شود گفت که این عنوان یک انتخاب کاملا سیاسی است که در طول تاریخ با این ایل می ماند؟

بله، شکل گیری این ایل یک منشأ کاملا سیاسی دارد و نظریه های متفاوتی ارائه شده است و حتی از دید بررسی های مربوط به شاهسون ها باید توجه داشت که سلطان محمد خدابنده (985-995 ه.ق) جهت مقابله با ازبکان و عثمانی ها به جلب حمایت قبایل و استفاده از افراد مختلف غیر نظامی که داوطلبانه به خدمت نظام رو می آوردند، پرداخت.  این اقدام او به «شاهسون اولماخ» (دوست دار شاه شدن) معروف شد. بنابراین نظریه های متفاوتی وجود دارد ولی هیچ یک قطعیت کامل نیافته است.

 214808 samim

    در این بین قزلباش هایی هم بودند که بخواهند وارد این تشکیلات جدید شوند؟

خب ببینید طبیعتاً خیلی ها به خاطر مقام و منافع شخصی خود وارد این ماجرا می شوند و این را می توان یک امر طبیعی در همه دوران ها دانست.

 

    پراکندگی جغرافیایی این ایل در ایران به چه صورت بوده و هست؟

طبق تحقیقات انجام شده شاهسون های ایران را می توان به چهار دسته تقسیم کرد؛ اول شاهسون‌های آذربایجان: این شاهسون ها هسته اصلی شاهسون‌ها‌یی هستند كه از مراتع قشلاقی دشت مغان استفاده می‌كنند و به دو گروه شاهسون‌های اردبیل (که از مراتع ییلاقی ارسباران استفاده می‌كنند) و شاهسون‌های مشكین شهر (که از مراتع ییلاقی مشكین شهر استفاده می‌كنند). دوم شاهسون های ساوه: شامل شاهسون های بغدادی ( که در زمان نادرشاه از بغداد به ساوه كوچ داده شده‌اند) و شاهسون های اینانلو (که به احتمال زیاد توسط نادرشاه از اطراف شیراز به ساوه كوچ داده شده‌اند). سوم شاهسون های خراسان : از منطقه آذربایجان و فارس به سمت خراسان می‌روند و در حومه سرخس و در روستاهایی مثل بق بقو، سنگپر، کهنو و شهرک جدید شهید رجایی و رضوی مشهد ساکن می شوند. دسته چهارم شاهسون های استان فارس هستند که از منطقه خراسان و تهران به آنجا کوچ داده شده اند. شاهسون های فارس در مناطق ششده و قره بلاغ فسا و خفر و داراب و جهرم و جنوب دریاچه بختگان شامل 11 روستا و شهرستان نیریز و چند روستا در شرق شهرستان نیریز ساکن هستند. برخی از این شاهسون ها به سمت نواحی مرکزی ایران برگشتند. اینها نواحی ای از ایران هستند که هنوز شاهسون ها در آن ساکن هستند  بر اساس تحقیقات دکتر ریچارد تاپر خارج از قلمرو ایران هم ما شاهسون‌هایی داریم از جمله در حدود کابل و کشمیر که احتمالا در زمان نادر شاه به آنجا رفته اند.

 

    یک مقدار از سلسله مراتب ایلی در این طایفه به خصوص شاهسون های فارس برای ما  می گویید که به چه ترتیبی بوده و هنوز هم آیا هست؟

اولین هسته در ایل «خانواده» است که کوچک‌ترین واحد آن است، اقتدار هر فرد شاهسوند به داشتن فرزند است در آنجا خانواده‌های بی فرزند را اصطلاحاً اجاق کور می‌گویند یعنی کسی که دیگر مقطوع النسل است، در خانواده شاهسون ها ما به اهمیت ویژه پسر بر می‌خوریم. وجود نام دختران از قبیل قزبس، گل بس، دختربس و بسی ( به معنی  خدایا اگر دختر می دهی دیگر بس است و پسر بده) بیانگر اهمیت وجود پسر در خانواده است. این اندیشه و باور تا به امروز هم در بین شان وجود دارد، بعد از خانواده «تیره» است که ما شاهد تیره های گوناگونی در بین شاهسونهای فارس هستیم، پس از تیره ما «اوبه» را داریم یعنی مجموعه چند خانواده که در کنار یکدیگر زندگی می کنند و معمولاً در رفع احتیاجات معیشتی به یکدیگر مراجعه می کنند. اوبه تقریبا برابر با محله امروزی اما در ابعاد کوچکتر است و کوچکی و بزرگی آن مربوط به وابستگی افراد است، ساختار بعدی «طایفه» است که این واحد سیاسی و اجتماعی، از چند تیره تشکیل شده است و رئیس آن را کلانتر می گویند، و در نهایت «ایل» که از چند طایفه شکل می گیرد.

 

    با تعریفی که به دست آوردیم ایل شاهسون به دلایل سیاسی در دوره صفویه تشکیل می شود، ما بعد از دوره صفویه چندین سلسله حکومتی داریم، سرنوشت این ایل تا دوره قاجار به چه ترتیبی می شود؟

همان طور که گفتیم شکل گیری شاهسون ها یک مبنای سیاسی دارد یعنی آنها پس از شکل گیری یک نیروی سیاسی هستند و از آنها برای به دست گرفتن قدرت استفاده می شود. بنابراین، این یک امر طبیعی است که شاهان پس از صفویه هم از آنها برای این کار استفاده کنند و آنها را به جاهایی که احساس خطر و شورش می شد سوق بدهند، نادر شاه طبیعتا آنها را به همین هدف به خراسان کوچ داد یا این که وقتی که شاهسون ها در دوره زندیه تقریبا در استان فارس سرگردان مانده بودند و توسط خان زند جذب نمی شدند بلافاصله آقا محمدخان قاجار که به دنبال قدرت بود آنها را جذب کرد و به سمت مناطق مرکزی ایران کوچ داد.

 

   یعنی در سلطنت آقا محمد خان نقش داشتند؟

ما می دانیم که آقا محمد خان قدرت خود را از ایل قاجار گرفت اما از آنها هم به خاطر این که در جایی جذب نمی شوند استفاده کرد اما نمی توان سندی ارائه کرد که عامل مهمی در پیروزی وی بودند.

 

    این شاهان از این قدرت نظامی شاهسون‌ها نمی ترسیدند؟ درست است که قدرتی بودند که در خدمت منافع سیاسی حکومت ها بودند اما به هر حال در ذات خود یک قدرت بالقوه بودند. از کودتا یا لشکر کشی و جنگ با آنها نمی ترسیدند و سعی در خرد کردن قدرت نظامی این ایل نداشتند؟

اگر ما به شیوه های حکومتی قاجاریه نگاه کنیم خیلی خوب متوجه این مسئله می شویم، قاجارها یک حکومت ملوک الطوایفی داشتند که شیوه های حکومتی مخصوص به خود داشت. آنها هر نیرویی را که علیه آنان خطر محسوب می شد به روش های گوناگون از میان برمی داشتند. یکی از این شیوه ها ایجاد رقیب قدرتمند برای مقابله با قدرتی بود که آنان را تهدید می کرد. برای نمونه در استان فارس که قشقایی ها  قدرت زیادی داشتند، سیاست قاجارها طوری بود که خودشان مستقیم وارد عمل نمی‌شدند، آنها از یک نیروی دیگر علیه قشقایی ها استفاده کردند و همین مبارزه با قشقایی ها باعت شکل گیری ایل خمسه شد. آنها پنج ایل اینانلو، بهارلو، نفر، عرب و باصری را برای مبارزه با قشقایی ها با هم متحد کردند. بنابراین اگر شاهسون ها هم چنین موقعیتی داشتند شاهان قاجار برای از بین آنها از هرگونه تلاشی دریغ نمی کردند.

 

    این ایل در دوره رضاشاه با برنامه اسکان عشایر چه سرنوشتی پیدا کرد؟

اگر ما از قاجاریه بگذریم در برنامه اسکان عشایر خیلی از ایل ها ساکن می شوند شاهسون ها هم مجبور می شوند   زندگی ایلی را کنار بگذارند و زندگی نیمه عشایری را انتخاب کنند یعنی آنها باز هم به طور کامل اسکان داده نمی شوند، درست است که در یک جا ساکن بودند اما در بهار دام هایشان را به کوهپایه ها میبردند و مدتی آنجا می ماندند و پس از اتمام آذوقه در کوهپایه ها به محل برمی گشتند. آنها همزمان با دامداری، کشاورزی هم می کردند و این قضیه پس از اصلاحات ارضی تشدید می شود.

 

     شیوه زندگی در حال حاضر شاهسون ها به چه صورت است؟

شاهسون ها مخصوصاً در استان فارس که مورد تحقیق من بوده الان دیگر آن حالت عشایری و ایلی را کنار گذاشته اند و اکثر مردم کارشان کشاورزی است، پس از کشاورزی، دامداری عمده ترین فعالیت آنها ست، آنهایی که دام زیادی دارند هنوز هم حالت زندگی نیمه عشایری دارند اما در کل  یکجا نشینی بیشتر در بین آنها رواج دارد.

 

    در پایان نفس شکل گیری این ایل سیاسی بوده و به نوعی کمک کننده حکومت‌ها در دوره های مختف ، آیا نفس وطن دوستی در این ایل خیلی قوی بوده یا به خاطر نوع شکل‌گیری در دفاع از حکومت و کشور کوشا بودند؟ چون در طول تاریخ ما موردی را نداریم که حکومتی با این ایل وارد جنگ شود چیزی که در مورد ایل‌های دیگر صادق نبود، آیا نفس سیاسی شکل گیریشان به عنوان کمک کننده حکومت باعث این امر بود؟

مسئله وطن پرستی موضوعی است که در مورد تمام ایل های ایران وجود دارد، در مورد شاهسون ها هم هیچ شکی در آن نیست، این که نحوه شکل گیری شاهسون ها سیاسی بوده خیلی کمک می کند به این که در حزب موافق باشند. برای مثال این که قاجاریه در مرحله ای حامی ایل خمسه بوده اند کمک زیادی به قدرتمند شدن آنها کرده است، چون آنها در آن زمان جزو بدنه نظام سیاسی حاکم بوده اند. بنابراین هیچ جای درگیری در این بین باقی نمی ماند.

روزنامه قانون

تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام





نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون، شاهسون ساوه، شاهسون آذربایجان، شاهسون قم، محمد کشاورز، تحقیق درمورد ایل شاهسون،
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 18 بهمن 1396
admin blog
شاهسون
هر قوم و مردمی برای خود یک سری رسوم و آیین دارد که آنها را از دیگر ملت ها و اقوام متمایز و گاه برجسته می کند 

مثلا انواع رقص ها آیین ها مثل عروسی و عزا و مهمان نوازی و ....

اما عمده تمایز یک قوم و ملت دیدگاه های آنهاست راجع به طبیعت ، انسان ، جهان بینی و ... 

تبلور این تفکر در شعر و ضرب المثل نمود بیشتری دارد 

از جمله این اقوام به ایل شاهسون میتوان اشاره کرد و از اشعار این ایل میتوان به اشعار فولکلور اشاراتی داشت .

ایل شاهسون ایلی بزرگ و غیور هستند که تاریخ کمتر نظیری از ایشان به خود دیده است .

اما اشاره ما در این مبحث به ایل شاهسون بغدادی است
آنچه که به نظر می رسد از طرف حکومت صفوی به منطقه کرکوک و بغداد کوچانیده میشوند 

ودر زمان نادر شاه افشار به ایران می آیند که خود تحقیق و بررسی مورخین را می طلبد

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید 
تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام


چت اورداپ




نوع مطلب :
برچسب ها : شاهسون، عروسی شاهسون، تیره دال قرالی، ایل شاهسون، شاهسون ساوه، شاهسون قم،
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 11 آبان 1396
admin blog


( کل صفحات : 3 )    1   2   3